ما را دنبال کنید :
هر آنچه درباره سفر به اصفهان باید بدانیم
هر آنچه درباره سفر به اصفهان باید بدانیم
نسیم طالبی
شهر های ایران
2
بازدید : 395
رای ها : (0)

هر آنچه درباره سفر به اصفهان باید بدانیم

معرفی شهر اصفهان 

اصفهان شهری است که از نظر تاریخی پیشینه بسیار زیادی دارد و در مرکز ایران واقع شده است. سومین شهر پرجمعیت ایران اصفهان است و بعد از تهران و مشهد از نظر جمعیت بیشترین جمعیت را دارا است. اصفهان در زمان صفویان پایتخت ایران بوده است و بناهای تاریخی و قدیمی اصفهان بیشترشان متعلق به دوره صفوی است که بسیاری از آنها ثبت آثار ملی و گاها به عنوان میراث تاریخی در یونسکو ثبت شده است. معماری اسلامی و زیبای شهر اصفهان و مسجدها و مناره های اصفهان در کنار پل های تاریخی اصفهان ، این شهر را تبدیل به یکی از زیباترین شهرهای ایران کرده است. یکی از معماری های منحصر به فرد اصفهان ، میدان نقش جهان است. آثار دیگر شهر اصفهان مثل منار جنبان ، سی و سه پل ، عالی قاپو ، پل خواجو و کاخ چهل ستون نیز در اصفهان جزو شاهکارهای معماری است. 

سفر به اصفهان

نام های قبلی اصفهان

اصفهان در زمان های گذشته نام هایی مثل الیهودیه ، صفاهان ، صفویان ، جی ، گی ، رشورچی ، سپاهان ، دارالیهود ، یهودیه سپانه ، شهرستان ، گابا ، گابیان ، گابیه ، گبی ، اسپادانا ، نصف جهان بوده است. نام های دیگر اصفهان که بسیار قدیمی تر از این نام ها هستند شامل گابیان ، گابیه ، جی ، گبی ، گی ، گابا است. در گذشته و در قبل از اسلام شاید اصفهان محل جمع شدن سپاهیان بوده است که که نام سپاهان را اسپهان را بر روی این شهر گذاشته اند و به مرور زمان نام اصفهان را به خود گرفته است. 

تاریخ اصفهان

در زمان هخامنشیان و ساسانیان شهر اصفهان در غرب قلمرو آنها بوده است. اصفهان در کنار رود زاینده رود قرار دارد و همین مسئله باعث شده است که آبادی های زیادی در اطراف زاینده رود به وجود آمده باشد و رد پای تمدن های زیادی در محل فعلی شهر اصفهان وجود دارد. در افسانه هایی که مربوط به شکل گیری شهر اصفهان است نام کیقباد بیشتر از همه دیده می شود. در افسانه های قدیمی هفت شهر جی ، درام ، قه ، کهنه ، شادریه ، مهرین و جار در دوره ساسانیان در منطقه اصفهان بوده است. 

بنای اصلی شهر اصفهان را به سومین پادشاه پیشدادیان یعنی طهمورث نسبت می دهند. شهر جی که نام قدیم اصفهان بوده است محل تقاطع راه های ارتباطی پادشاهان هخامنشی بوده است. در زمان کوروش بزرگ بعد از حمله به بابل و فتح بابل بسیاری از یهودیان در بند اسارت به اصفهان آمدند و این منطقه به یهودیه نام گذاری شد که به آن جی یا گی می گفتند. نام اسپهان نیز در زمان ساسانیان به شهر اصفهان داده شد و به خاطر جایگاه ارتش و سپاه بوده است . 

تاریخ اصفهان

در منابع اسلامی از دو شهر جی و یهودیه در محل فعلی اصفهان نام برده شده است. محله جی اصفهان در حال حاضر همان شهر جی قدیم است. یهودیه نیز در گذر زمان به شهرستان جهودستان یا یهودیه تغییر پیدا کرد. در زمان دیلمیان اصفهان بعد از آزاد شدن توسط مردآویج ، پایتخت شد و در زمان رکن الدین دیلمی نیز پایتخت اصفهان بود. 

در زمان شاه عباس صفوی ، شهر اصفهان پایتخت ایران شد و تجارت ایران بهبود زیادی یافت. ساخت انواع مسجد و آب انبار و کاروانسرا در شهر اصفهان در زمان شاه عباس صفوی اتفاق افتاد. شبکه های ارتباطی و آبیاری اصفهان نیز از ابتکارات شیخ بهایی بوده است . محله های چهارگانه اصفهان که عباس آباد ، جلفا ، گبرآباد و اسپهان نمای شهر اصفهان را بسیار زیبا و متمدن کرده بود. 

در زمان قاجار ، حاکم اصفهان که پسر ناصرالدین شاه قاجار بود ، نیروی نظامی زیادی با لباس و اسلحه ارتش اتریش در شهر اصفهان تشکیل داده بود و معلمان نظامی زیادی را برای تعلیم به آلمان فرستاده بود. میرزا ضل السلطان پسر ناصرالدین شاه که بر اصفهان حکومت می کرد بیش از پنجاه بنای تاریخی و باغ ایرانی در شهر اصفهان را ویران کرد. 

جغرافیای اصفهان

اصفهان از نظر جغرافیایی در وسط ایران است. از سمت شمال به خورزوق و دولت آباد ، از سمت جنوب به کوه صفه ، از سمت شرق به سجزی و از سمت غرب به خمینی شهر متصل است. فاصله اصفهان تا تهران 435 کیلومتر است. اصفهان از سمت غرب و جنوب به کوه های زاگرس می رسد. از سمت شمال به کوهستان کرکس و در جنوب غربی به زردکوه بختیاری منتهی می شود. زاینده رود نیز از زردکوه بختیاری سرچشمه می گیرد و در اصل دلیل به وجود آمدن شهر اصفهان زاینده رود بوده است. 

آب و هوای اصفهان

آب و هوای اصفهان معتدل و خشک است و در این شهر بارش باران و برف به صورت متوسط می باشد. اصفهان دارای تابستان های گرم و خشک و زمستان های سرد می باشد. اصفهان در دامنه کوه های زاگرش و در جوار زاینده رود است و به همین دلیل در برخی فصل ها به دلیل بارندگی خوب سال آب و هوای معتدل و خوبی دارد. زاینده رود بزرگترین رود ایران در فلات مرکزی است که از میان شهر اصفهان عبور می کند و جنگل ناژوان نیز در حاشیه زاینده رود قرار گرفته است. 

آب و هوای اصفهان

فرودگاه اصفهان

فرودگاه شهید بهشتی اصفهان که فرودگاهی بین المللی است  در سال 1361 افتتاح شده است. فرودگاه بین المللی شهید بهشتی اصفهان در 18 کیلومتری اصفهان واقع شده است و روزانه در مسیرهای خارجی و داخلی 60 پرواز و به صورت هفتگی در مسیرهای داخلی و خارجی  300 پرواز انجام می شود که یکی از شلوغ ترین و پر رفت و آمدترین فرودگاه های ایرن است. تعداد زیادی از گردشگران خارجی بصورت مستقیم به اصفهان پرواز دارند. 

فرودگاه اصفهان

راه آهن اصفهان

ایستگاه راه آهن اصفهان در سال 1347 به بهره برداری رسیده است و یکی از قدیمی ترین ایستگاه های راه آهن کشور است که در اصل یکی از ایستگاه های قطار تهران می باشد که از پر تردد ترین ایستگاه های قطار در ایران است. اصفهان به خاطر وجود مسافران زیادی که به این شهر سفر می کند قطعا نیاز اساسی به ایستگاه راه آهن داشته و دارد و در حال حاضر روزانه هزاران نفر از طریق ایستگاه راه آهن به اصفهان سفر می کنند. ایستگاه راه آهن اصفهان در جنوب شهر اصفهان است و تا مرکز شهر راه زیادی ندارد و با گذشت زمانی بین 25 تا 30 دقیقه به نقاط اصلی شهر خواهید رسید. 

قطار شهری اصفهان

متروی اصفهان که در واقع یک قطار شهری است و با اینکه سعی شده است به بافت تاریخی شهر اصفهان آسیب نرساند اما تاکنون به بسیاری از بافت تاریخی شهر اصفهان از جمله چهار باغ عباسی و سی و سه پل آسیب زیادی زده تا راه اندازی شود. قطار شهری اصفهان دارای 5 خط است که اولین خط آن که خط شماره یک می باشد مسیری شمالی جنوبی دارد یعنی از شمال غربی اصفهان تا کوه صفه در جنوب اصفهان کشیده شده است. خط شماره دو قطار شهری اصفهان مسیری شرقی غربی دارد و از شمال شرقی اصفهان تا خمینی شهر اصفهان ادامه دارد. خط شماره سه قطار شهری اصفهان از فولاشهر اصفهان تا جنوب غربی در میدان آزادی اصفهان کشیده شده است. خط چهار قطار شهری اصفهان ادامه خط شماره یک می باشد و تا بهارستان و شهر مجلسی ادامه پیدا کرده است. خط پنجم قطار شهری اصفهان از سمت شمال خط شماره یک را ادامه داده است و تا شاهین شهر می رود. 

قطار شهری اصفهان

معماری اصفهان

معماری اصفهان در دوران پیش از اسلام در زمان سلجوقیان و دوران صفویان نمادهای باشکوهی و برجسته ای از سبک معماری ایرانی دارد که در آثار تاریخی اصفهان که بجا مانده است به چشم می خورد. مسجد جامع اصفهان که معماری سلجوقیان در آن نمایان است و سکوت و درونگرایی در معماری آنها خودنمایی می کند. در دوره صفویان برعکس دوره سلجوقیان که آرامش و سکوت را نشان می دهد، رنگ و نور و درخشندگی جلوه می کند و از ویژگی های معماری دوره صفویان است . آرامگاه خواجه نظام الملک و سلطان سنجر و ملکشاه و مسجد جامع اصفهان از آثار تاریخی دوره سلجوقیان است. 

معماری اصفهان

دوره صفوی در شهر اصفهان به دستور شاه عباس اول، عصر تکامل و شکوفایی اصفهان بوده است که شهرسازی و معماری در اصفهان دگرگون می شود و زیباترین آثار معماری ایران زمین را می توانید در اصفهان و در دوره شاه عباس اول صفوی بیابید. میدان نقش جهان ، دولتخانه خیابان چهار باغ عباسی از بخش های ساخته شده در دوره صفوی است. رنگ و نور و زیبایی و درخشندگی بناهای تاریخی شهر اصفهان مربوط به دوره صفوی است. مساجد باشکوه و پل های زیبای اصفهان ، بازارهای سنتی اصفهان ، کاروانسراهای عباسی اصفهان ، مدرسه های تاریخی اصفهان ، از ساخته های عصر صفوی است. 

از عصر قدیم به عصر جدید که گذر می کنیم ، سبک معماری از سنگین به سبک تغییر می کند  و بناهایی با پایه های ضحیم کم کم به حجم کم و سبک تغییر می کند. دهانه های بزرگ و گنبدها  و استفاده از ترک و مربع و دایره از نمونه های تغییر در سبک معماری است. 

مردم و فرهنگ اصفهان

زبان مردم اصفهان فارسی است ولی انواع قوم های ایرانی در اصفهان زندگی می کنند از جمله می توان به ارمنی ، گرجی ، یهودی ، کولی ، لر و ترک و عرب اشاره کرد. لهجه مردم اصفهان امام در سراسر ایران معروف است و کلمات را به صورت کشیده ادا می کنند و از حرف س در آخر کلمات خود زیاد استفاده می کنند. گویش لرهای اصفهان به فارسی میانه یا فارسی پهلوی نزدیک است. لرهای اصفهان از طایفه های بختیاری هستند و از استان چهارمحال و بختیاری و یا استان خوزستان به اصفهان مهاجرت کرده اند. 

فرهنگ مردم اصفهان

دلیل مهاجرت بسیاری از قوم های دیگر به اصفهان مراکز صنعتی شهر اصفهان است که ذوب آهن و فولاد مبارکه در راس آنها می باشد. ارامنه اصفهان از زمان صفویه در این شهر هستند و از مناطقی مثل فریدونشهر به اصفهان آمده اند و کلیسای وانک از نمادهای ارامنه شهر اصهفان است که در منطقه ای به نام جلفا معمولا زندگی می کنند. بسیاری از تعمیرگاه های شهر اصفهان نیز ارامنه هستند. گرجی ها در زمان شاه عباس اول از قفقاز به اصفهان کوچ کرده اند و در شهر نجف آباد زندگی می کردند و به خاطر شرایط آب و هوا به فریدون شهر رفتند. در شهر فریدونشهر که گرجی های زیادی زندگی می کنند زبان و خط گرجی آموزش داده می شود. 

محله های اصفهان

اصفهان شهری تاریخی است و در گذر زمان میدان توجه بسیاری از سلسله ها و حکومت ها بوده است. محله های اصفهان بسیار متنوع است و بسیاری از محله های اصفهان بر اساس قومیت یا مذهب مردمانی که در آنجا زندگی می کنند یا می کرده اند نام گذاری شده است. پشت نام هر محله داستانی وجود دارد که شنیدنی است. محله های معروف اصفهان شامل جروکان ، چرخاب ، شهشهان ، پاچنار ، بید آباد ، محله نو ، جوزدان ، مارنان ، عاشق آباد ، خواجو ، هفتون ، لادان ، رهنان ، شیخ یوسف ، گورتان ، ابر ، هزار جریب ، کوله پارچه ، آفاران ، خوراسگان ، لنبان ، پل بلند ، ملک شهر ، کوجان ، حسین آباد ، دارک ، حصه ، زینبیه ، سرلت ، کساره ، احم د آباد ، محله دهنو ، فینارت ، ردون ، نصر آباد ، تل باسکون ،دردشت ، قائمیه ، تخت فولاد و ... است. 

محله های اصفهان

خانه های قدیمی اصفهان

خانه های قدیمی زیادی در بافت تاریخی شهر اصفهان با معماری بسیار زیبا و اصیل ایرانی وجود دارد که امروزه میراث فرهنگی آنها را ثبت آثار ملی کرده است و بازسازی می کند. از جمله سراها و خانه های قدیمی اصفهان می توان به تالار تیموری که موزه تارخی ملی شده است و توحید خانه که دانشکده معماری دانشگاه هنر اصفهان است و عمارت رکیب خانه که موزه هنرهای معاصر اصفهان شده و خانه های حاج رسولی ها و خانه شیخ الاسلام ، خانه مشروطه ، خانه قدسی ، خانه نیلفروشان ، خانه داوید ، خانه مارتا پیترز ، خانه پطروس ، خانه سرتیپی ، خانه سوکیاس ، خانه مجتهد زاده ، خانه اعلم و خانه بهشتیان و ... اشاره کرد. 

خانقاه های اصفهان

خانقاه های زیادی از گذشته در شهر اصفهان وجود دارد که متعلق به درویش ها از فرقه های مختلف بوده است و در حال حاضر آنها را تعطیل کرده اند . از جمله خانقاه دریشان گنابادی بوده است که در تخت فولاد قرار داشته و حکومت آن را تخریب کرده است. خانقاه علی بن سهل در حال حاضر فعال است و روی آرامگاه علی بن سهل واقع شده است. 

کلیسا های اصفهان

کلیساهای زیادی در اصفهان وجود دارد و بخاطر ارامنه ای که در شهر اصفهان زندگی می کنند بعضی از آنها همچنان فعال هستند. بخش زیادی از کنیسه ها و کلیساها در منطقه جلفا اصفهان واقع شده است که از قرن هفده میلادی باقی مانده اند. معروف ترین کلیساهای شهر اصفهان کلیسای وانک ، کلیسای مریم مقدس ، کلیسای گئورک ، کلیسای هاکوپ ، کلیسای سرکیس ، کلیسای نرسس ، کلیسای حضرت لوقا هستند. 

کلیسای وانک اصفهان

کنیسه های اصفهان

کنیسه های اصفهان که در منطقه های یهودی نشین اصفهان است در محله جویباره قرار دارد . قدیمی ترین کنیسه اصفهان کنیسه عمو شعیا است. بسیاری از کنیسه های شهر اصفهان بخاطر کم توجهی با به دستور دولت از بین رفته و تخریب شده است. در دهه 1350 معاصر بیش از بیست کنیسه در شهر اصفهان وجود داشته است که در حال حاضر بسیاری از آنها دیگر وجود ندارند. 

موزه های اصفهان

موزه صنایع دستی و هنرهای سنتی اصفهان که در دستور کار است و بخاطر هنری بودن شهر اصفهان و به نمایش گذاشتن آثار هنری مردم هنرمند اصفهان در حال راه اندازی است. اصفهان به عنوانی دومین شهر جهانی صنایع دستی یکی از گزینه های مناسب برای راه اندازی چنین موزه ایت می باشد. اصفهان از طریق موزه صنایع دستی و هنرهای سنتی آن می تواند آثار فاخر و ارزشمند مردم هنرمند خود را به جهان بشناساند. 

موزه قاجار اصفهان

موزه علوم و فنون آموزش و پرورش اصفهان دارای وسایل و امکانات علمی است که در زمینه های مختلف شیمی ، فیزیک ، زیست ، زمین شناسی و اکوسیستم ها است که برای دانش آموزان و دانشجویان و فهم بهتر درس های مدرسه و دانشگاه راه اندازی شده است. در موزه شیمی انواع شیمیدان های معروف ایرانی که در قرن های مختلف می زیسته اند از جمله جابر ابن حیان ، محمد زکریای رازی را معرفی می کند. در بخش فیزیک نیز همین طور و علاوه بر معرفی دانشمندان به شناسایی ابزار آلات همان رشته نیز می پردازد. موزه علوم و فنون آموزش و پرورش اصفهان در خیابان مصلی واقع شده است. 

موزه فرش اصفهان که در شهر اصفهان که مهد هنر و صنایع دستی است از ضروری ترین موزه های ایران است. مردم اصفهان که علاقه خاصی به هنرهای دستی دارند در صنعت فرش و قالی بافی نیز پیشکسوت هستند و انواع نقشه های قالی نفیس ایرانی را دارند. فرش های اصفهان با طرح های ظریف و بافتی زیبا در بازارهای جهانی نیز شهرت دارد. 

موزه حمام علی قلی آقا اصفهان که در بیدآباد واقع شده است از دوره صفوی است که شخصی به نام علی قلی آقا بانی آن بوده است . حمام علی قلی آقا در سال 1125 قمری ساخته شده است و معماری آن دارای سبکی از دوره صفوی است و دارای حمام بزرگ و کوچک و چال حوض است . در این حمام دو بخش مجزا برای مردان و زنان وجود دارد . طراحی حمام علی قلی آقا به شکل هشت ضلعی منتظم است که تزئیات سقف آن بسیار زیبا و به صورت رسم بندی شده است . 

موزه حمام تاریخی رهنان اصفهان که در زمان گذشته برای افراد سرشناس زندیان بوده است در کنار بازارچه و مسجد ذوقبلتین واقع شده است. گرمابه رهنان یا حمام رهنان دارای دو حمام بزرگ و کوچک است که برای استفاده مردان و زنان بوده است و به حمام دو قلو نامگذاری شده است. در داخل گرمابه بزرگ رهنان دو شاه نشین وجود داشته است که برای استفاده رجال سلسله زندیه به کار می رفته است. حمام رهنان در میان محله های زاگان ، چهارشاه ، طاحونه و ماشاده واقع شده که محلیان آنجا از آن حمام استفاده می کرده اند. موزه حمام تاریخی رهنان اصفهان در میدان امام حسین قرار دارد. 

موزه هنرهای تزئینی ایران یا رکیب خانه که در یک عمارت قدیمی و تاریخی به نام رکیب خانه قرار دارد و انواع منسوجات و بافت ها و ترمه و ملیله دوزی در کنار آثار خطی و خط ثلث و آثار خطی میرداماد در آن به نمایش گذاشته شده است. در موزه هنرهای تزئینی ایران ، یک کتابخانه تخصصی در حوزه هنر با 1500 جلد کتاب وجود دارد. 

موزه آب اصفهان در خیابان مشتاق واقع شده است و آثار مربوط به آب که در قدیم مورد استفاده گذشتگان قرار می گرفته است جمع آوری شده است. ابزار پیدا کردن آب و ابزار انتقال آب و توزیع آب و بهره برداری از اب که مردم در طول سالیان متمادی آنها را اختراع کرده اند گرد هم آورده شده است. دفترهای محاسبه میراب ها ، لوح های محاسبه قنات ، ساعت های آبی ، پیمانه ها و فنجان های آب ، کوزه های سفالی و وسایل حفر چاه ، ابزار مهندسی آب ، وسایل اندازه گیری آب مثل چارچوب رقم در این موزه به نمایش گذاشته شده است تا نسل جدید این فرایند سخت و طاقت فرسا برای یافت گنجی مثل آب را بهتر و بیشتر درک کنند. انواع کاریز ها و آب انبارها که در شهرهای ایران بخصوص شهرهای مناطق خشک وجود داشته است را در این موزه می توانید ببینید. 

موزه آب اصفهان

موزه شهدای اصفهان که در سال 1381 برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت ساخته شده است دارای چند تالار می باشد. یک تالار که شهدای انقلاب را که در مربوط به سالهای 1342 شمسی است نشان می دهد. تالار بعدی نیز شهدای شاخص استان اصفهان را که از جمله شهید دکتر بهشتی و شهید اشرف اصفهانی هستند را معرفی می کند. تالار دیگری که به شهدای جنگ و قشرهای مختلف مردم که در جنگ شهید شده اند را نشان می دهد. موزه شهدای اصفهان که در خیابان شمس آبادی واقع شده است وظیفه جمع آوری آثار و اسناد مربوط به شهدا را دارد. 

گنجینه هنرهای تزئینی و هنرهای معاصر اصفهان که در بنایی متعلق به دوره صفویان است در مرکز شهر واقع شده است. موزه هنرهای معاصر اصفهان نمایشگاهی از آثار هنری مختلف و هنرهای اسلامی و نقاشی و خوشنویسی است. فضای موزه هنرهای معاصر اصفهان حدود 2600 متر مربع است که در 7 بخش قرار گرفته است. انواع آثار خط و کتابت و نسخه نویسی ، آثار و نقاشی های روغنی و آثار فلزی و سفالی و چوبی و چینی و دستبافت های سنتی در این موزه دیده می شود. 

گنجینه سنگ نوشته های تخت فولاد که آثار مختلفی از خوشنویسی و نقاشی و حجاری و معماری از دوران مختلف تاریخ را در بر دارد برای معرفی و حفظ آثار فرهنگی و تاریخی ایران و آشنایی مردم با جاذبه های گردشگری و تاریخی است. مجموعه ای نفیس و بسیار قدیمی از سنگ های جمع آوری شده و کتیبه های دوره های مختلف مثل دوران دیلمیان که قدمت تخت فولاد را به خوبی نشان می دهد. تصاویر زیادی از بناها و آثار و علمای ایرانی است که به معرفی تخت فولاد می پردازد. 

موزه کلیسای وانک که به همت طاطاووس هونانیان فرزند نویسنده کتاب تاریخ جلفای اصفهان در سال 1906 میلادی ساخته شده است ، اتاق های ضلع شمالی کلیسای وانک است که در آن کتاب ها و نسخه های خطی و اشیای تاریخی زیادی به نمایش گذاشته شده است. تابلوهای نقاشی و اشیای قدیمی و عتیقه و گرانبهای دیگری که در انبار کلیسای وانک بوده است را در سالن موزه وانک به نمایش گذاشته اند. کتاب های خطی که بالغ بر هفتصد کتاب است از جمله تورات و انجیل و کتاب های مقدس ، تابلوهای نقاشی و گچ بری شده که توسط نقاشان ارمنی و اروپایی کشیده شده است بر روی پوست و چرم و شیشه و فلز نیز در این موزه به چشم می خورد. اشیای فلزی شامل سینی و عود سوز و ظروف روغن و قلاب و کمربند و ... و لباس های مذهبیان و روحانیان ارمنی که در مراسم خاص به تن می کرده اند ، آثار چوبی و ظروف سفالی و ظروف چینی نیز در این موزه به نمایش گذاشته شده است. 

در موزه کلیسای وانک تار مویی که می گویند متعلق به دختری هیجده ساله است و یک جمله از تورات بر روی این تار مو نوشته شده است و با میکروسکوپ می توان دید را در این موزه نگهداری می کنند و بازدیدگنندگان با استفاده از میکروسکوپ به تماشای خط نوشته شده روی تار مو می پردازند. بخش دیگری از موزه کلیسای وانک را موزه مردم شناسی تشکیل داده است که فرهنگ و آداب و رسوم ارامنه و سبک زندگی آنها که در جلفای اصفهان زندگی می کرده اند را به نمایش گذاشته است. موزه کلیسای وانک بخشی نیز برای آلات موسیقی مخصوص ارامنه دارد. 

موزه تاریخ طبیعی اصفهان که در بنایی تاسیس شده است متعلق به قرن 9 شمسی که از دوره تیموریان به جای مانده است. بنای موزه تاریخ طبیعی اصفهان دارای چند تالار بزرگ است که گچبری و مقرنس کاری های زیبایی دارد که یک ایوان زیبا نیز در جلوی تالار خودنمایی می کند. سالن های موزه تاریخ طبیعی اصفهان شامل سالن راهنمای موزه ، سالن گیاه شناسی ، سالن زمین شناسی ، سالن مهره داران ، سالن جغرافیای طبیعی و سالن کمک آموزشی و دیدنی های جهان خلقت است. 

کاخ موزه چهل ستون که در واقع همان چهل ستون معروف اصفهان است که برای معرفی به نسل آینده این بنای عظیم را با اشیای گرانبهای داخل آن که مربوط به دوره های مختلف تاریخی است را تبدیل به موزه کرده اند. این ساختمان که به دوره صفویان تعلق دارد در سال 1327 تبدیل به موزه شد. انواع نسخه های خطی و نگارگری ها و ظروف تزئینی و کاربردی که به دوره های تاریخی ایران به خصوص دوران اسلامی مربوط است در این موزه به نمایش گذاشته شده است. موزه کاخ چهل ستون بعد از کاخ گلستان تهران دومین موزه ایران می باشد. 

کاخ موزه چهل ستون

باغ موزه پروانه ها در نزدیکی پارک طبیعی ناژوان است. باغ موزه پروانه ها در مساحتی حدود دو هزار متر مربع ساخته شده است که 100 گونه گل و گیاه در فضایی زیبا کاشته شده است. گیاهانی چون سیکاس ، لیندا ، فیکوس ، بگونیا ، آگاو ، فردوس و بنجامین که در قسمت های مختلف باغ 48 قاب پروانه رنگارنگ تعبیه شده که شامل 2200 پروانه می باشد. این باغ موزه در میدان سهره وردی داخل پارک جنگلی ناژوان قرار دارد. 

پارک های اصفهان

فضای سبز اصفهان و پارک های شهر اصفهان بالغ بر سه هزار و هفتصد هکتار می باشد که بالاترین رتبه را در کل شهرهای ایران دارد. بوستان ها و پارک های زیادی در اطراف زاینده رود وجود دارد که اصفهانی ها و مسافران از این ها استفاده می کنند. بوستان جنگلی ناژوان از جمله زیباترین بوستان های شهر اصفهان است. 

جاذبه های تاریخی اصفهان

میدان نقش جهان اصفهان که میدان شاه نیز نام دارد بعد از انقلاب میدان امام نامیده شد. میدان نقش جهان مرکز شهر اصفهان یا قلب شهر اصفهان است. بناهای تاریخی اصفهان مثل عالی قاپو ، مسجد شاه یا مسجد امام ، مسجد شیخ لطف الله و سر در قیصریه در چهار طرف میدان نقش جهان قرار دارد. در اطراف میدان نقش جهان غرفه های زیادی برای عرضه صنایع دستی اصفهان دارد که در دو طبقه ساخته شده است. قبل از صفویان در این میدان ، باغی وجود داشته است که بخاطر شلوغی آن در اطراف بازار شاه عباس دوم تصمیم می گیرد که میدان دیگری علاوه بر میدان عتیق که از قبل در آنجا بوده است بسازد. 

میدان نقش جهان اصفهان

مسجد شاه یا مسجد امام اصفهان که مهمترین مسجد اصفهان است که از دوره صفویان باقی مانده است توسط معمار استاد علی اکبر اصفهانی ساخته شده است. مسجد شاه اصفهان نام های دیگری مثل مسجد سلطانی ؛ مسجد شاهی ، مسجد جامع کبیر عباسی ، مسجد جامع یا مسجد مهدی نیز  داشته است. کتیبه های زیادی در این مسجد هست که با خط علیرضا عباسی ، عبدالباقی تبریزی و محمدرضا امامی بوده است. در مسجد شاه کاشی کاری های بی نظیر و هنرمندانه ای وجود دارد . بازتاب صدا در زیر گنبد مسجد شاه از ویژگی های منحصر به فرد معماری آن زمان است. 

مسجد شاه اصفهان

سی و سه پل اصفهان یا پل الله وردی خان که 33 دهانه دارد و زیر نظر الله وردی خان اوندیلادزه  گرجی ساخته شده است. معمار سی و سه پل استاد حسین بنا اصفهانی بوده است که در زمان شاه عباس صفوی بر روی زاینده رود ساخته شده است. در زمان قدیم برای برگزاری مراسم جشن آب پاشان در 13 تیر هر سال و مراسم خاج شویان ارامنه اصفهان استفاده می شده است. سی و سه پل یکی از پل های جهان است که معماری آن بسیار شگفت انگیز است و جزو بهترین آثار معماری ایران می باشد. 

سی و سه پل اصفهان

سر در قیصریه که بنایی در ابتدای ورودی اصلی بازار بزرگ اصفهان می باشد که دارای سه طبقه بوده است و در حال حاضر دو طبقه دارد و طبقه سوم آن تخریب شده است. در این بنای تاریخی نقاره هایی وجود داشته است که با صدای موسیقی زمان را در طول روز اعلام می کرده است. نام سر در قیصریه را از روی شباهت این بنا با یکی از بناهای شهر قیصریه بر داشته اند . بعد از فتح جزیره هرمز ، ناقوس دیر هرمز و ساعت قلعه پرتغالی ها به این سر در آورده شده است و بالای آن نصب می باشد. در سر در قیصریه ، چهار در فرعی و یک در اصلی و یک حوض وجود دارد. 

پل خواجو اصفهان یا پل شاه یا پل بابا رکن الدین یا پل حسن بیگ بر روی رودخانه زاینده رود و در شرق سی و سه پل واقع شده است. پل خواجو در زمان شاه عباس دوم صفوی ساخته شده است که بنایی در میان آن ساخته شده است که به بیگلربیگی مشهور است. نقاشی های زیبایی بر روی پل خواجو وجود دارد که در کنار کاشی کاری های آن ، پل خواجو را بسیار زیبا کرده است. پل خواجو به پل زاینده رود نیز معروف است. 

پل خواجو اصفهان

پل مارنان اصفهان که در میان پل فلزی اصفهان و پل وحید ساخته شده است در اصل پل ماربین نام داشته که از نام مهر بین گرفته شده است و کم کم نام آن تغییر کرده است. پل مارنان در زمان های قبل از پل جی و پل شهرستان وجود داشته و واسطه اتصال شمالی ترین ساحل زاینده رود در اصفهان به جنوبی ترین قسمت آن بوده است. پل مارنان دارای 17 دهانه است. پل سرفزار نیز نام دیگر پل ماربین است که در زمان شاه عباس نام یکی از ارامنه ثروتمند اصفهان بوده است که بانی ساخت این پل بوده است. 

پل الله وردی خان اصفهان که در زمان شاه عباس اول توسط الله وردی خان گرجی ساخته شده است. پل الله وردی خان همان سی و سه پل اصفهان است که بخاطر سازنده آن که الله وردی خان می باشد و نقش بسزایی در شکوفایی و آبادانی شهر اصفهان داشته است به پل الله وردی خان شهرت یافته است. پل الله وردی خان بر روی زاینده رود قرار دارد و معماری آن بی نظیر است. 

مسجد جامع اصفهان که مسجد عتیق یا مسجد جمعه نیز نام دارد از بناهای تاریخی اصفهان است که مربوط به قرن دوم قمری است. مسجد جامع اصفهان به دستور خلیفه معتصم عباسی ساخته شد و در دوران سلجوقیان تعمیرات اساسی بر روی آن انجام شد. مسجد جامع اصفهان بر اساس معماری مسجد عربی است و دارای چهار ایوان غربی و شرقی و شملی و جنوبی است که سبک مسجد ایرانی را گرفته است. مسجد جامع اصفهان در ابتدای کار از خشت خام ساخته شده است. مسجد جامع اصفهان در دوازده قرن تغییرات اساسی زیادی کرده است. 

مسجد سید اصفهان که از مسجدهای دوره قاجار اصفهان است که توسط محمدباقر شفتی ساخته شد. مسجد سید اصفهان دارای چهار در اصلی و دو چهل ستون و یک گنبد و سه ایوان و 45 حجره است که مناره ندارد. شبستان های مسجد سید کاشی کاری نشده است. کتبیه هایی در این مسجد وجود دارد که با خط خطاطان معروف از جمله محمدباقر شریف و اسدالله رجالی نوشته شده است. کاشی کاری مسجد نیز توسط استاد حسن بنا و بسیاری از کاشی کاران معروف انجام شده است. 

مسجد شیخ لطف الله اصفهان مسجد اختصاصی شاه عباس بوده است که به دستور او ساخته شده است و در دور میدان نقش جهان قرار دارد. مسجد شیخ لطف الله از زیباترین مسجدها و بناهای مذهبی دنیا می باشد. مسجد شیخ لطف الله در زمان قاجار تخریب شد و رضا شاه آن را بازسازی کرد. مسجد شیخ لطف الله مناره و صحن ندارد. 

منار جنبان اصفهان که از بناهای تاریخی معروف اصفهان است در سال 716 قمری ساخته شده است. حرکت دادن هر مناره باعث تکان خوردن مناره های دیگر می شود. بخاطر تکان خوردن برخی از مناره ها به آن نام نارجنبان داده اند که هر کدام از مناره ها 9 متر دارد. کاشی های لاجوردی منار جنبان به شکل ستاره چهار پر و کاشی های فیروزه ای کثیر الاضلاع است. در گذشته منار جنبان از شهر جدا بود و در کارلادان که دهکده کوچکی بود واقع شده بود ولی در حال حاضر جزو شهر اصفهان شده است و در نزدیکی محله ای از اصفهان به نام نصر آباد می باشد. 

منار جنبان اصفهان

برج کبوتر خانه اصفهان که از جاذبه های تاریخی اصفهان است 3 هزار کبوترخانه در اطراف اصفهان وجود دارد که کبوتر ها به راحتی بتوانند در آن ها زندگی کنند و در برابر دشمنان خود راحت از خود محافظت کنند. معماری برج کبوتر خانه به صورتی است که هیچ پرنده دیگری غیر از کبوتر به آن راه پیدا مکند. برج کبوتر خانه از کاهگل ساخته شده است و در زمستان گرم و در تابستان خنک است. برج کبوتر خانه در اصفهان با هدف حفاظت از کبوتر ها و جمع کردن فضولات حیوانی از سطح شهر بوده است که به شکل استوانه می باشد. برج کبوتر خانه را به اشتباه با برج های نظامی اشتباه می گیرند. برج کبوتر گورت اصفهان ، برج کبوتر ردان اصفهان ، برج های هزار جریب اصفهان از جمله برج های کبوتر خانه اصفهان است. 

گذر چهار باغ عباسی که از خیابان های تاریخی اصفهان است دو بخش چهار باغ صفوی و چهار باغ عباسی دارد که از خیابان اصلی شهر می باشد و بین دروازه دولت و سی و سه پل واقع شده است. چهار باغ عباسی و چهار باغ بالا در زمان شاه عباس اول ساخته شده است و در سال 1000 قمری بوده است. چهار باغ پایین نیز در زمان رضا شاه با همان شکل چهار باغ عباسی ساخته شده است. در زمان قاجار ، حاکم اصفهان قصد تخریب چهار باغ را داشته ولی موفق نشده است. چهار باغ عباسی در حال حاضر از میدان شهدا عبور کرده و از زاینده رود و دروازه شیراز اصفهان عبور می کند و به کوه صفه ختم می شود.

میدان عتیق اصفهان یا میدان کهنه که در حال حاضر میدان امام علی نام گذاری شده است در مرکز شهر اصفهان واقع شده است. میدان عتیق زمانی مهمترین میدان اصفهان بوده است. بعد از اینکه میدان نقش جهان ایجاد شد مردم جذب آن شدند و به میدان عتیق ، میدان کهنه گفتند. کهنه میدان یا سبزه میدان نامی است که برخی از مردم به جای میدان عتیق می گویند. میدان عتیق در زمان سلجوقیان و قبل از صفویان میدان اصلی اصفهان بوده است و در زمان شاه عباس که نقش جهان ساخته شد کاسبان اطراف به آن سمت کشیده شدند. 

کاخ چهل ستون اصفهان که از بناهای تاریخی شهر اصفهان می باشد در زمان شاه عباس اول ساخته شده است. کوشکی که شاه عباس در وسط باغ بنا کرد هسته اولیه کاخ چهل ستون است که در زمان شاه عباس دوم تکمیل شد. تالار 20 ستون و تالار آئینه و سالن پادشاهی و حوض بزرگ جلوی تالار با نقاشی های زیبا و کاشی کاری های منحصر به فرد در کنار آئینه کاری تالار هر گردشگری را به سمت خود جذب می کند. تصویری از شاه عباس اول در اتاق گنجینه کاخ چهلستون واقع شده است. سنگ شیرها و مجسمه های سنگی ، تندیس های چهار گانه و آثار پراکنده دیگری از زمان صفویان مثل سر در مسجد قطبیه و سردر زاویه درب کوشک از مسجد درب جوباره و مسجد آقاسی و پیر پینه دوز در این کاخ وجود دارد. 

آتشگاه اصفهان یا کوه آتشگاه اصفهان که از ایران باستان به جا مانده است یکی دیگر از آثار تاریخی اصفهان است که نام باستانی آن مهربین یا دژ مهربین بوده که در حال حاضر به آن قلعه ماربین یا آتشگاه می گویند. آتشگاه اصفهان در 8 کیلومتری مرکز شهر است که به رودخانه زاینده رود نزدیک می باشد. آتشگاه از جنس سنگ های رسوبی است که زمین شناسان معتقدند در دوره کرتاسه تشکیل شده است. بنای آتشکده از لایه های خشتی می باشد که دارای هشت گوشه است و در هر گوشه یک پنجره تعبیه شده است. آتشگاه اصفهان در زمان پهلوی بازسازی شده است. 

آتشگاه اصفهان

کاخ عالی قاپو که در شش طبقه و مساحت 1800 متر مربع ساخته شده است در ضلع غربی میدان نقش جهان می باشد. واکنش صدا در محل ورودی تالار و تالار اصلی موسیقی و تالار پذیرایی بی بدیل و زیبا از ویژگی های کاخ عالی قاپو می باشد. برای اذان گفتن از پله های مارپیچی این بنا بالا می رفته اند ولی در حال حاضر دیوارهای آن با کمک تیرها و ستون های چوبی استوار مانده است. گویا کاخ عالی قاپو به دوره تیموری بر می گردد و شاه عباس آن را احیا کرد . 

عالی قاپو اصفهان

کاخ هشت بهشت اصفهان که در سال 1080 در زمان صفویان ساخته شده است دارای دو طبقه و یک باغ بزرگ است که سبک معماری آن نیز به شیوه اصفهان می باشد. کاخ هشت بهشت بخشی از باغ بزرگ نقش جهان بوده است و در زمان شاه صفی بخشی از باغ جدا شده و باغ هشت بهشت ساخته شده است. تزئینات عمارت کاخ هشت بهشت بسیار باشکوه و هنرمندانه است که پر بوده است از آلتهای شیشه ای رنگارنگ ظریف و قابها و جام های بلور و نرده های چوب زرنگار که در زمان قاجار به کلی از بین رفته است و دیگر آثاری از آن ها وجود ندارد و در زمان قاجار به کلی تغییرات اساسی در آن ایجاد شده است. 

کلیسای وانک اصفهان یا کلیسای نجات دهنده مقدس که در محله جلفای اصفهان قرار دارد از بناهای تاریخی ارمنی های اصفهان است . وانک در زبان ارمنی به معنی صومعه می باشد . کلیسای وانک اصفهان در زمان شاه عباس دوم ساخته شده است. دیوارها و طاق ها و گنبد کلیسا دارای نقاشی های رنگ روغن و تزئینات نفیس می باشد. نقاشی ها مضمون از انجیل دارد که از تولد عیسی مسیح تا عروج او می باشد. روز رستاخیز و دوزخ و بهشت را به تصویر کشیده اند. طلاکاری و تذهیب در این کلیسا بسیار زیبا و جالب توجه است. بخش چایخانه ، کتابخانه و موزه کلیسای وانک برای بازدید مردم باز است. 

کلیسای وانک

حمام علیقلی آقا که در زمان صفویان توسط علی قلی آقا در سال 1125 قمری در منطقه بیدآباد اصفهان ساخته شده است به سبک معماری عصر صفوی است. یک حمام بزرگ و یک حمام کوچک و فضای چال حوض مجموعه حمام علی قلی آقا را تشکیل می دهد. در این حمام دو بخش زنان و مردان به صورت همزمان استفاده می شده است و شکل حمام به صورت هشت ضلعی بوده است که سکوهای داخل آن به صورت مدور دور تا دور حوض قرار می گرفته است. سقف حمام دارای تزئینات رسمی بندی است و نورگیری از سقف بوده است. در حال حاضر حمام علی قلی آقا به عنوان موزه مردم شناسی برای بازدید عموم برقرار شده است. 

هتل عباسی یا هتل شاه عباسی یا مهمانسرای عباسی از بزرگترین و باشکوه ترین هتل های ایران است که معماری آن به دوران صفوی تعلق دارد و زیباترین هتل خاورمیانه می باشد. هتل عباسی اصفهان که دارای 224 اتاق و سوییت های معمولی و شاه نشین و بسیار زیبا با نقاشی های دیواری باشکوه است سالانه هزاران میهمان را پذیرایی می کند. گردشگران ایرانی و داخلی بسیاری به دنبال یک شب اقامت در اتاق های زیبا و باشکوه هتل عباسی هستند. 

هتل عباسی

مدرسه چهار باغ اصفهان که به مدرسه سلطانی یا مدرسه مادرشاه نیز شهرت دارد به دوران صفویان تعلق دارد. مدرسه چهار باغ برای تدریس علوم دینی به طلاب در زمان شاه سلطان حسین ساخته شده است. مدرسه چهار باغ با هدف تعلیم علوم دینی بوده است و برگزاری مراسم مذهبی در اعیاد و وفات و احیا و افطار نیز در آن برگزار می شده است. مدرسه یک متولی و یک خادم باشی و کتابدار داشته است. سبک معماری مدرسه چهار باغ به شیوه اصفهانی می باشد که دارای کاشی کاری زیبا و گنبد می باشد. در بخش هایی نیز طلاکاری و طراحی و قلم نیز در کنار کاشی های هفت رنگ و معرق دیده می شود. در حال حاضر نام مدرسه چهار باغ ، مدرسه علمیه امام صادق می باشد. 

مدرسه چهارباغ عباسی

جاذبه های مذهبی اصفهان

مسجد جامع اصفهان که برای اجتماع مردم در دوره های اسلامی در شهرهای بزرگ ساخته می شد برای نمازهای مختلف مثل نماز عید و نماز جمعه مردم را گرد هم می آورد. مسجد جامع اصفهان که نام دیگر آن مسجد جمعه یا مسجد جامع عتیق می باشد متعلق به قرن دوم هجری قمری است. ساخت مسجد جامع اصفهان باعث رشد شهرنشینی در شهر اصفهان شد. مسجد جامع اصفهان که به دستور خلیفه معتصم عباسی تخریب شد و بنای جدیدی که داران ستون و سقف چوبی بود به جای آن ساخته شد. مسجد جامع اصفهان در دوره سلجوقیان تغییرات اساسی داشت و الگوی مسجد عربی را کنار گذاشت و با الگوی مسجد ایرانی ساخته شد. مسجد جامع اصفهان از ایوان درویش و گنبد تاج الملک یا گنبد خاکی ، چهلستون و شبستان و کتیبه با خطوط مختلف و مدرسه مظفری تشکیل شده است. مسجد جامع اصفهان در آخر بازار بزرگ اصفهان واقع شده است. 

مسجد امام یا مسجد شاه یا مسجد جامع عباسی در میدان نقش جهان اصفهان می باشد که از بناهای مهم اصفهان است که در زمان صفویان با معماری ایرانی بنا شده است. مسجد شاه یکی از شاهکارهای معماری اسلامی با کاشی کاری و نجاری های منحصر به فرد می باشد که در قرن یازدهم هجری ساخته شده است. مسجد شاه اصفهان به دستور شاه عباس بزرگ ساخته شده است. محاسبات بنای مسجد شاه را شیخ بهایی انجام داده است. 

مسجد علی قلی آقا در محله بید آباد اصفهان می باشد که در زمان شاه سلطان حسین صفوی به همت یکی از خیرین به صورت یک مسجد و یک حمام و یک بازار و سرا و چهار سوق ساخته شده است. کاشی کاری های زیبا و کتیبه های سردر مسجد با خط ثلث از زیبایی های این مسجد می باشد. مسجد علی قلی آقا در مقابل حمام علی قلی آقا می باشد. 

مسجد رحیم خان اصفهان به دوره قاجار مربوط است که در خیابان طالقانی اصفهان قرار گرفته است و یکی از بناهای نقفیس اصفهان است که در محله نو خواجو است. شیوه معماری مسجد رحیم خان به مسجد سید شباهت بسیاری دارد و این مسجد توسط رحیم خان که بیگلر بیگی اصفهان بوده است ساخته شده است. کاشی کاری و کتیبه های مسجد رحیم خان از جاذبه های گردشگری این مسجد می باشد. 

مساجد اصفهان

مسجد سید اصفهان در دوره در زمینی به مساحت 8 هزار متر مربع ساخته شده است. مسجد سید دارای دو چهل ستون و چهار در اصلی و یک گنبد و دو شبستان بزرگ و سه ایوان و 45 حجره می باشد. مسجد سید مناره ندارد و تصمیم ساخت این مسجد در زمان فتحعلی خان اعتماد الدوله وزیر شاه سلطان حسین گرفته شد ولی به دلیل هجوم افغان ها میسر نبوده است تا اینکه در زمان فتحعلی شاه قاجار شخصی به نام محمدباقر شفتی رشتی که به سید حجت الاسلام معروف بود این مسجد را بنا کرد. مسجد سید اصفهان در محله بید آباد اصفهان قرار دارد. 

مسجد مقصود بیک اصفهان از مسجد های دوره صفوی است که در ضلع شمال شرقی میدان نقش جهان ساخته شده است و به فرمان مقصود بیگ که از ثروتمندان دربار شاه عباس بوده است ساخته شده است . آرامگاه میرعماد در پشت هشتی مسجد مقصود بیک قرار دارد. 

مسجد ایلچی اصفهان که در چهار راه شکر شکن می باشد در قرن یازدهم هجری قمری ساخته شده است و در حال حاضر جزو آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و گردشگرانی که به بناهای تاریخی مذهبی علاقمند هستند از این مسجد بازدید می کنند. 

مسجد حکیم اصفهان که در منطقه قدیمی باب الدشت اصفهان در نزدیکی بازار رنگرزان می باشد در دوره صفویان ساخته شده است . مسجد حکیم به دست پزشک شاه عباس دوم که حکیم محمد داوود بوده است در محل ویرانه های مسجد جامع دیلیمی جورجیر که به مسجد صاحب اسماعلی بن عباد معروف بوده است ساخته شده است. مسجد حکیم که در محله قدیمی جورجیر ساخته شده است به مسجد جوء جوء یا جورجیر نیز معروف است. بنای مسجد حکیم از آجر ساخته شده است و چهار ایوان دارد که نقشه ای نامنتظم آن را بنا کرده است. 

مسجد لنبان که از آثار دوره صفوی است در محله قدیمی لنبان اصفهان واقع شده است که در زمان شاه سلیمان صفوی بر روی خرابه های مسجد دیگری ساخته شده است. آثار قدیمی مسجد لنبان به دوره قبل از صفوی بر می گردد. چند لوح کاشی کاری نیز از دوره صفوی در این مسجد دیده می شود و خطوط روی کاشی کاری های که با خط ثلث می باشد نشان می دهد که در زمان شاه سلیمان صفوی تعمیرات اساسی در این مسجد انجام شده است. در زیر مسجد لنبان نهر آب جریان دارد. منبر مسجد لنبان که به منبر صاحب الزمان معروف است از نفیس ترین منبرهای دوران صفویان است. 

مسجد صفا اصفهان در زمان قاجار در محله شهشهان ساخته شده است. در مسجد صفا کتیبه ای وجود دارد که با خط ثلث نوشته شده است و نشان می دهد که متعلق به محمد علی بن محمد باقر گلستانه است. اشعاری به زبان فارسی نیز در کتیبه های دیگر به چشم می خورد که به سال 1290 و همین حول و حوش مربوط می شود . 

مسجد شیخ لطف الله اصفهان نیز از مساجد تاریخی اصفهان است که در میدان نقش جهان واقع است و به دوره صفوی تعلق دارد. شاهکارهای معماری در مسجد شیخ لطف الله از استاد محمدرضا اصفهانی به یادگار مانده است. مسجد شیخ لطف الله به دستور شاه عباس اول در مقابل عمارت عالی قاپو اصفهان و برای تجلیل از شیخ لطف الله میسی بنا شده است. 

اصفهان دارای مساجد دیگری نیز می باشند که برخی از آنها در دوره های گذشته و برخی در دوره معاصر ساخته شده است و قدمت آنها به دوره های مختلف می رسد ولی به اندازه مساجد معرفی شده معروف نیستند . این مساجد شامل مسجد جامع کوله پارچه ، مسجد علی ، مسجد قطبیه ، مسجد در کوشک ، مسجد ذکر الله ، مسجد دوالفقار ، مسجد خان ، مسجد در امام ، مسجد ابوذر ، مسجد کمرزرین می باشد. 

مکان های تفریحی اصفهان

شهربازی رویاها یا شهر رویاها که بزرگترین شهربازی خاورمیانه است در شهر اصفهان ساخته شده است. دستگاه های الکترونیکی و مکانیکی بسیاری و تجهیزات به روز و پیشرفته در این شهربازی ، ساعت های شاد و مفرحی را برای مردم اصفهان و مسافرانی که شهر اصفهان را انتخاب کرده اند رقم می زند. شهر رویاها در مرکز تجاری سیتی سنتر اصفهان تعبیه شده است که در زمینی به مساحت 170 هکتار می باشد. شهر بازی رویاها در سال 1388 آغاز به ساخت کرد و در سال 1393 به بهره برداری رسید. شهر رویاها دو بخش سرپوشیده و روباز دارد که وسایل و تجهیزات کاملا استاندارد برای بازی و تفریح کودکان و بزرگسالان دارد. سالن بازی های کامپیوتری ، سالن جلوه های ویژه ، سفر به فضا ، دنیای زیر آب ، شهر واژگون و انواع ترن هوایی و زمینی و وسایل بازی دیگر در این پارک خواهید دید. شهر رویاها در بزرگراه کمربندی شرق اصفهان قرار دارد. 

شهربازی رویا ها اصفهان

سیتی سنتر اصفهان یا قلب شهر اصفهان که مجتمع تجاری و تفریحی و توریستی است در هفت طبقه ساخته شده است. سیتی سنتر اصفهان شامل هایپر استار ، سینما ، فود کورت ، فروشگاه زنجیره ای، غرفه های تجاری و ... است. سیتی سنتر اصفهان در نزدیکی شهر سپاهان و بهارستان است. سیتی سنتر اصفهان از نظر دسترسی نیز راحت است و در نزدیکی ایستگاه قطار شهری می باشد. 

پارک جنگلی صفه یا کوه فه که در جنوب شهر اصفهان قرار دارد از سلسله کوه های زاگرس است. کوه صفه دارای فضای سبزی به وسعت 100 هکتار است که با پوشش گیاهی متنوعی ، زیستگاه حیوانات زیادی مثل شغال و خرگوش و مار و عقرب و کبک و تیهو و ... می باشد. گیاهان خودروی زیادی در این پارک جنگلی رشد می کنند که شامل انجیر وحشی و درختچه های متنوعی است. از نظر گردشگری کوه صفه مورد توجه بسیاری از اصفهانی ها و مسافران اصفهان قرار گرفته است. در این پارک جنگلی تلکه کابین صفه و آبشار مصنوعی و سالن بولینگ ساخته شده است که برای بازدیدکنندگان از این مجموعه گردشگری بسیار مناسب است. 

کوه و پارک جنگلی صفه

پارک جنگلی ناژوان اصفهان از گردشگاه های سرسبز اصفهان است که در حاشیه زاینده رود قرار گرفته است و همچنان هوای شهر اصفهان را تازگی و طراوت می بخشد. پارک جنگلی ناژوان دارای مجموعه ورزشی ، استخر ، اسب سواری ، قایق رانی ،  زمین بازی کودکان و ... است. در این منطقه باغ خزندگان و باغ پرندگان ، باغ موزه پروانه ها و موزه صدف و آکواریوم نیز وجود دارد که برای گردشگران بسیار مورد توجه می باشد. 

پارک ناژوان

باغ پرندگان اصفهان در دهه هفتاد ساخته شده است. مساحت باغ پرندگان اصفهان حدود 17 هزار متر مربع است که با سیم توری با ارتفاع زیاد دور تا دور باغ کشیده شده است و پرندگان زیادی از مناطق مختلف جهان و از کشورهای دیگر به این باغ آورده شده اند. پرندگانی مثل اردک ، فلامینگو ، پلیکان در کنار برکه های آب زیست می کنند . انواع طوطی و مرغ عشق که توان زندگی در شهری مثل اصفهان را ندارند در شیشه های بزرگ مانند قفس زندگی می کنند. صخره های بزرگ برای پرندگانی که در کوه و صخره زندگی می کنند ساخته شده است که برای پرندگان تداعی کننده زیستگاه بومی خودشان باشد. 

باغ پرندگان اصفهان

پارک آبی آبسار اصفهان که تلفیقی از آرامیش و هیجان و هنر است یک پارک آبی بزرگ است که در سپاهان شهر واقع شده است و امکانات تفریحی ویژه ای برای کسانی که از این مجموعه استفاده می کنند دارد. پارک آبی آبسار اصفهان دارای استخر شنا ، استخر شیرجه ، استخر کودکان ، آرایشگاه ، سونای خشک ، سونای بخار ، فست فود ، جکوزی ، سالن ماساژ و کافی شاپ است. 

آکواریوم اصفهان اولین تونل آکواریوم ایران می باشد که موجودات آبزی را در خود نگهداری می کند و برای بازدید عموم تجربه جالبی خواهد بود. آکواریوم اصفهان در نزدیکی باغ خرندگان و باغ پرندگان اصفهان است که درکنار بازدید آنها از این مجموعه هم می توانید بازدید کنید. آکواریوم اصفهان حدود 4 هزار متر مربع است که در عمق 7 متری زمین واقع شده است و می توانید حرکات آبزیان را از نزدیک ببینید. ماهی های کوچک و بزرگ و کوسه های نادر و خطرناک از جمله موجودات و آبزیان این آکواریوم می باشد. 

آکواریوم اصفهان

هتل های اصفهان

اصفهان شهری توریستی است که هتل های و اقامتگاه های زیادی از قدیم تا الان در این شهر بوده و ساخته شده و ساخته خواهد شد. ظرفیت گردشگری و توریستی شهر اصفهان به گونه ای است که تعداد و تنوع هتل و اقامتگاه و مهمانسرا در این شهر زیاد است. از هتل های پنج ستاره تا هتل های یک ستاره و هتل آپارتمان های ارزان قیمت تا اقامتگاه های سنتی در روستاهای تاریخی در شهر اصفهان وجود دارد. 

هتل های پنج ستاره اصفهان شامل هتل عباسی اصفهان ، هتل کوثر اصفهان ، هتل عطار اصفهان است. هتل های چهار ستاره اصفهان شامل هتل عالی قاپو ، هتل خواجو اصفهان ، هتل آسمان اصفهان ، هتل سفیر اصفهان و هتل پیروزی اصفهان است. هتل های سه ستاره اصفهان نیز از جمله هتل آوین اصفهان ، هتل زهره اصفهان ، هتل سوئیت اصفهان ، هتل آپارتمان چهل پنجره ، هتل زنده رود اصفهان ، هتل شیخ بهایی اصفهان ، هتل سنتی طلوع خورشید اصفهان ، هتل باران اصفهان ، هتل ونوس اصفهان ، هتل آپارتمان هخامنشیان ، هتل سنتی اصفهان ، هتل اصفهان ، هتل سپاهان ، هتل اسپادانا ، هتل آزادی ، هتل عتیق ، هتل پارت ، هتل ستاره ، هتل آپارتمان قصر می باشد. 

هتل عباسی اصفهان

هتل های ارزان تر که هتل های دو ستاره یا یک ستاره هستند نیز در اصفهان مشتریان خاص خود را دارد. هتل های دو ستاره شامل هتل صفوی ، هتل همام ، هتل توریست ، هتل جمشید ، هتل نگین جی ، هتل جلفا ، هتل ماهان ، هتل طوطیا ، هتل ملک ، هتل صبا می باشد. هتل های یک ستاره اصفهان نیز شامل هتل سرای اردیبهشت ، هتل جام فیروزه ، هتل ایران ، هتل ویانا ، هتل آپارتمان پارتیکان ، هتل آپارتمان شروین ، هتل آپارتمان هشت ، هتل مروارید ، هتل حکیم ، هتل پارس ، هتل کارون ، هتل آپارتمان طوبی ، هتل پرشیا ، هتل سما ، هتل آرام ، هتل سعدی و هتل آفتاب است. 

اقامتگاه های بومگردی اصفهان

اقامتگاه های بومگردی اصفهان و شهرهای اطراف آن  نیز بسیار متنوع و زیاد است و با سلیقه بسیاری از ایرانیان و خارجی ها متناسب است و شب های اقامت خود در اصفهان را در این اقامتگاه ها می گذرانند. خانه سنتی باغ شهر خوانسار ، اقامتگاه بوم گردی پهلوی اصفهان ، اقامتگاه سنتی هاتف اصفهان ، اقامتگاه بومگردی شجاع نظام گلپایگان ، اقامتگاه سنتی قائلی اصفهان ، اقامتگاه سنتی آمیرزا کاشان ، اقامتگاه بوم گردی هماتاج سمیرم ، خانه باغ کیهان قمصر ، اقامتگاه بوم گردی سرای سوشید برزک ، اقامتگاه بوم گردی توسلیان نطنز ، اقامتگاه بوم گردی سرای صالح کاشان ، اقامتگاه سنتی صد طاقچه اصفهان ، اقامتگاه بوم گردی بابا ابراهیم سمیرم ، اقامتگاه بوم گردی موزه اسباب باز ی و عروسک کاشان ، اقامتگاه بوم گردی سرای جواهر ، اقامتگاه بوم گردی سرای سایه کاشان ، اقامتگاه بوم گردی دلنشین شهرضا ، اقامتگاه بوم گردی آلمن اصفهان ، اقامتگاه سنتی عمو حسین نیاسر ، اقامتگاه بوم گردی پلاسجان اصفهان و اقامتگاه بوم گردی دیرا خوانسار نام تمام اقامتگاه های بوم گردی اصفهان و شهرهای اطراف آن است.

اقامتگاه بومگردی اصفهان

رستوران های اصفهان

وقتی به اصفهان سفر می کنید حتما گوش فیل با دوغ و بریان اصفهان را امتحان کنید. این دو از ویژگی های خوراکی های اصفهانی هاست و جدا از غذاها و رستوران های بسیار معروف اصفهان از این دو خوراکی حتما بخورید تا یادگاری غذای اصفهان را همیشه به خاطر داشته باشید. 

رستوران های اصفهان

کافه رستوران سنتی آزادگان که در سرای حاج میرزا واقع است شبیه مغازه عتیقه فروشی است و پر است از اشیا و لوازم قدیمی و سنتی که آنجا را شبیه موزه کرده است. اکثر اشیا و مجسمه های کافه رستوران سنتی آزادگان توسط مالک آنجا گردآوری شده است. یک قهوه خانه نیز در این کافه رستوران وجود دارد که نامش قهوه خانه چاه حاج میرزا است و به دوره صفویان برمی گردد. این قهوه خانه خسته خانه نام داشته است و برای کسانی که برای رفع خستگی می آمده اند خدمت رسانی می کرده است. محلی های اصفهان به این قهوه خانه ، سرای حاج میرزا می گویند. 

رستوران بریانی اعظم که یکی از محبوبترین بریانی های اصفهان است و در آن غذای معروف اصفهان یعنی بریان طبخ می شود. غذایی گوشتی و چرب که از گوشت چرخ کرده گوسفند تهیه می شود. سبزی خوردن و دوغ و نان تافتون تازه در کنار بریان سرو می شود. شعبه های مختلف بریانی اعظم در ابتدای چهار باغ عباسی و در دروازه دولت و در خیابان مسجد سید و خیابان کمال اسماعیل می باشد .  

رستوران هرمس اصفهان که در کوچه میدان جلفا یا کوچه کلیسای وانک است نیز از رستوران های معروف اصفهان است که رستورانی ایتالیایی است و استیک های خوشمزه و بی نظیری دارد. مبلمان و فضای شیک  مدرن رستوران هرمس برای بسیاری از مسافران و گردشگران و مردم اصفهان که به فضای مدرن علاقمند هستند بسیار مناسب است و مورد استقبال زیادی واقع شده است. 

رستوران خوان گستر اصفهان در خیابان حکیم نظامی می باشد که دارای شعبه های زیادی در اصفهان است. محبوبترین شعبه رستوران خوان گستر در هتل جلفا می باشد و شعبه دیگر آن در سیتی سنتر اصفهان که فضایی شیک و مجلل و غذاهایی خوشمزه و با کیفیت که مشتریان زیادی را برای خود حفظ کرده است. سرویس دهی عالی و سرویس سالاد و ترشی و غذاهای گیاهی در کنار غذاهای سنتی ایرانی ، این رستوران را بسیار محبوب کرده است. 

رستوران جارچی باشی اصفهان که در خیابان حکیم در کوچه باغ قلندرها است. رستوران جارچی باشی در مجموعه تاریخی اقامتی ملک سلطان جارچی باشی می باشد که قدمتی 400 ساله دارد. این رستوران در واقع در یک حمام سنتی قدیمی تاسیس شده است که کاشی کاری ها و حوض وسط آن همراه با فواره داخل آن بسیار زیبا و دلنشین است. اجرای موسیقی زنده در برخی از روزهای هفته نیز یکی دیگر از جذابیت های رستوران جارچی باشی است. 

رستوران های اصفهان

رستوران آرک اصفهان که در کوچه کلیسای وانک است از بهترین رستوران های اصفهان است که برای توریست ها و مسافران که به بازدید کلیسای وانک می روند گزینه بسیار خوبی است. فضایی سنتی و زیبا در کنار غذاهای عالی ایرانی و غذاهای مدیترانه ای و گیاهی ، این رستوران را برای مسافران و توریست ها و مردم اصفهان جذاب کرده است. 

رستوران شهرزاد در خیابان چهار باغ عباسی است و از رستوران های بسیار شیک اصفهان است که دارای آیینه کاری و نقاشی های دیواری است . کیفیت خیلی خوب غذای این رستوران و غذاهای ایرانی و فرنگی آن همراه با موسیقی زنده سرو می شود و همیشه مشتریان زیادی این رستوران را برای صرف غذا یا میهمانی های خود انتخاب می کنند. 

رستوران باغ شهر اصفهان که در مجتمع تجاری هشت بهشت می باشد رستورانی است که در آن انواع کباب ایرانی و غذاهای سنتی و اصیل ایرانی طبخ می شود. رستوران باغ شهر اصفهان دارای بام برای استفاده از فضا و نمای شهر برای مشریان خود می باشد و نمای آن باغ هشت بهشت و مدرسه و خیابان چهار باغ عباسی است که لذت استفاده از این رستوران را چند برابر کرده است.

رستوران سنتی اصفهان

فرنی حافظ که از یکی از خوشمزه ترین دسر های ایرانی و اصفهانی را سرو می کند محبوبیت خاصی در میان مردم اصفهان و گردشگران دارد. فرنی غذایی یا دسری ساخته شده از آرد برنج و شیر و شکر و گلاب است که دسری بسیار خوشمزه و پرطرفدار است. فرنی فروشی یکی از شغل های رایج در اصفهان است که فرنی حافظ یکی از آن ها می باشد. 

رستوران ایتالیایی زاوا در خیابان شیخ صدوق جنوبی است که غذاهای ایتالیایی بسیار خوشمزه ای را در این رستوران سرو می کنند. طراحی و دکوراسیون رستوران ایتالیایی زاوا نیز بسیار شیک است و شما را ترغیب می کند که پاستا و لازانیای معروف آن را تست کنید. 

فست فود آرابو که در کوچه کلیسای وانک می باشد از رستوران ها و فست فودهای با کیفیت و خوب اصفهان است که در منطقه ارامنه اصفهان می باشد و فضای کوچک آن شما را با فضایی سنتی و قدیمی مربوط به دهه های گذشته می برد. ساندویچ و فست فود آرابو در شهر اصفهان شهرت خاصی دارد. 

کافه های اصفهان

قهوه خونه حاج میرزا که قدیمی ترین قهوه خانه اصفهان است از سال های دور تا الان پاتوق بسیاری از اصفهانی ها بوده و هست بخشی از تاریخ اصفهان است و فضای داخلی قهوه خونه حاج میرزا شما را به دل تاریخ می برد. این قهوه خانه به عصر صفوی تعلق دارد و دکور داخلی این قهوه خانه پر است از اشیا و ظروف تاریخی و سنتی و عتیقه که صاحب آن جمع آوری کرده است. تعزیه خانی و شاهنامه خانی از رسوم این قهوه خانه است . بسیاری از گردشگران هدایایی چون شمشیر و کلاه خود و سنگ های قیمتی و نقاشی های زیبا و کاسه های سفالی و کاهگلی برای مالک این قهوه خانه آورده اند که آنها را در همین قهوه خانه چیده و آثار هنری زیادی را به نمایش گذاشته است. قهوه خانه حاج میرزا در بازار آهنگران اصفهانی ها قرار دارد. 

کافه های اصفهان

کافه رادیو در خیابان چهارباغ عباسی است که بهترین قوه اصفهان را در این کافه خواهید یافت. اسپرسو و کیک شکلاتی و انواع نوشیدی سرد و گرم دیگر در این کافه با دکور زیبا و جذاب آن به همراه موسیقی آرامش بخش در این کافه شما را بسیار طرفدار آن خواهد کرد. 

شربت خانه فیروزه در نزدیکی میدان جلفا از بهترین کافه های اصفهان است که انواع شربت و بستنی را در این کافه سرو می کنند. دیوارها و پنجره های رنگی و دیدنی این کافه در نوع خودش زیبا است و استفاده از ظروف قدیمی نیز زیبایی بیشتری به این کافه داده است. 

کافه لیمو یکی از کافی شاپ های مدرن شهر اصفهان است که جوانان اصفهانی زیاد از این کافه استقبال می کنند. چای و قهوه و دمنوش و نوشیدنی های طبیعی را در این کافی شاپ می توانید بیابید. کافه لیمو اصفهان در بلوار شیخ کلینی قرار دارد و همه روزه از صبحانه تا شام پذیرای میهمانان می باشد. 

 

صنایع دستی اصفهان

قالی یا فرش که از پشم یا پنبه یا ابریشم بافته می شود قدمت تاریخی زیادی در ایران دارد که در منطقه اصفهان نیز به خاطر حمایت های زیاد شاهان عصر صفوی مخصوصا شاه عباس رونق بسیاری به فرش ایرانی داده شد و کالای بسیاری از تجار ایرانی در آن زمان بوده است. در حال حاضر نیز صنعت قالی بافی در شهر اصفهان چه به صورت کارگاه های بافت فرش دستی و چه به صورت کارخانه فرش ماشینی رونق دارد و یکی از صنایع دستی اصلی شهر اصفهان است که صادرات زیادی نیز دارد. 

منبت کاری چوب که به صورت کنده کاری روی چوب انجام می شود از صنایع دستی شهر اصفهان است که بسیاری از زنان و مردان اصفهان به این کار اشتغال دارند و یکی از صنایع صادراتی به کشورهای دیگر به خصوص کشورهای حاشیه خلیج فارس می باشد. تفاوت منبت کاری با معرق کاری در این است که منبت کاری یک نوع کنده کاری غیر همگن می باشد که برای نقش های برجسته استفاده می شود. 

سفالگری که هنر ساختن ظروف و مجسمه با گل می باشد و سابقه تاریخی و کهن دارد. ساختن ظروف با گل به زمانی برمیگردد که انسان در دشت و بیابان زندگی می کرده است اما همچنان در حال حاضر این هنر زیبا و ناب ادامه دارد و از آن برای ساختن اشیای تزئینی و کاربردی استفاده می شود. قدیمی ترین چرخ های سفالگری و کوره های پخت سفال در جهان در شوش کشف شده است و ظروف سفالی قرمز رنگ در سیلک کاشان پیدا شده است. این هنر کهن در شهرهای مختلف ایران رواج پیدا کرده است و ساختن ظروف سفالی به یکی از مشاغل و حرفه های جذاب امروزی تبدیل شده است. 

مینا کاری یا مینا سازی یا مینا گری از هنرها و صنایع دستی ایرانی است که سابقه پنج هزار ساله دارد. مینا کاری بر روی مس یا طلا یا نقره انجام می شود و طرح های مختلف و زیبا را بر روی ظروف می کشند. مینا کاری هنری استکه طرح های زیبا را با قلم سفید روی ظروف می کشند و با رنگ های آبی و سبز و قرمز روی آنها می کشند تا به زیبایی آسمان شود. نام مینا نیز به معنای آسمان است. اوج هنر مینا کاری در ایران در دوره سلجوقیان بوده است که در سینی آلب ارسلان که در حال حاضر در موزه بوستون می باشد دیده می شود. بشقاب های مینا کاری شده کشف شده در ارمنستان که به دوره ساسانی تعلق دارد در موزه های انگلستان و فرانسه نگهداری می شود. 

صنایع دستی اصفهان

فیروزه کوبی از صنایع دستی ایرانی است که به حالت موزائیکی روی اشیا و ظروف و زیور آلات ، قطعات فیروزه چسبیده می شود. مرکز هنر فیروزه کوبی ، شهر اصفهان است. مراحل فیروزه کوبی شامل زرگری ، فیروزه کوبی و پرداخت کاری می شود. فیروزه کوبی در تابلوهای نفیس زیاد به کار می رود. 

قلمزنی که تزئین و نقش زدن روی فلز می باشد و در ایران یکی از رشته های صنایع دستی و هنرهای سنتی می باشد روی مس و برنج یا طلا و نقره انجام می شود. قلم زنی به زمان سیت ها یا سکاها که نژادی آریای داشتند برمیگردد.  سبک های مختلفی در قلم زنی وجود دارد از جمله سبک اصفهان ، سبک تبریز و سبک شیراز که در سبک اصفهان قلم زنی عمیق تر است و به قلم زنی برجسته شهرت دارد که حالتی سه بعدی دارد . 

کاشی سازی یا کاشی کاری که از معماری اسلامی نشأت می گیرد جزو آثار هنری است که برای نقش کردن صحنه های یادگاری استفاه می شده است. نقاشی روی کاشی با خطوط هندسی یا خطاطی روی کاشی که در بناهای تاریخی اسلامی زیاد به چشم می خورد در دوره های تیموری بیشتر از همیشه به چشم می خورد. کاشی کاری شیوه های مختلفی دارد از جمله اسلیمی ، مقرنس کاری ، رسمی بندی ، کله سازی ، شمسه زیاد ، چشمه ، گره چینی و ... که هر کدام از آنها ارزش خود را دارد. 

قلمکاری یا چیت سازی که هنر چاپ کردن روی پارچه است و در زمان صفویان هنر قلمکاری بسیار گسترش پیدا کرد و در اواسط عصر قاجار تمام شد. قلمکاری از هنرها و صنایع دستی اصفهان است که برای ساخت و تزئین محصولات زیادی کاربرد دارد. کارگاه های زیاد برای هنر قلمکاری در شهر اصفهان و شهرهای اطراف آن بر چاست و استادکاران زیادی در این حرفه فعالیت می کنند. شهر خورزوق در نزدیکی شهر اصفهان به عنوان شهر جهانی قلمکاری از سوی شورای جهانی صنایع دستی شهرت یافت. 

خاتم کاری از هنرهای اصیل و صنایع دستی ایران می باشد که ریشه ای کهن دارد. خاتم کاری ترکیبی از چند ضلعی های منظم است با تعداد اضلاع متفاوت که از رنگ های مختلف و مواد اولیه مختلف استفاده می شود. خاتم کاری جزو هنرهایی است که دقت و حوصله زیادی نیاز دارد . آثار قدیمی خاتم کاری شده معروفی مثل صندوق مرقد موسی کاظم و محمد تقی در کاظمین ، صندوق مرقد حسن عسکری در سامره ، صندوق مرقد علی نقی ، صندوق ضریح نرگس خاتون ، درب ورودی مدرسه چهارباغ عباسی اصفهان ، درب خاتم امامزاده شاه رضا در شهرضا ، صندوق خاتم مرقد علی پسر ابی طالب ، صندوق مرقد حسین پسر علی و ابوالفضل در کربلا و صندوق مقبره زینب در شام می باشد. 

خاتم کاری اصفهان

خرد نگارگری یا مینیاتور از هنرهای تزئینی است که تصویرسازی کوچک را برای کتاب ها و .. استفاده می کرده اند. در زمان عباسیان هنر مینیاتور در ایران رونق یافت و آثار مینیاتوری نفیسی در زمان عباسیان خلق شد و در زمان حمله مغول بسیاری از آنها از بین رفت. از هنر مینیاتور یا خرد نگارگری برای کتاب آرایی و دیوارنگاری و رقعه استفاده می شد و برخی از متمولین نیز سفارش ترسیم مینیاتور از چهره یا اندام خود را می داده اند. 

گچبری از هنرهای معماری ایرانی است که در دوره های مختلف تفاوت هایی در سبک داشته است ولی همواره جزو هنرهای تزئینی محسوب می شده است. هنر گچبری را جزو صنایع دستی نیز به حساب می آورند زیرا ساخته دست های هنرمند هنرمندان است و برای ساخت بناهای فاخر و زیبا کاربرد زیادی داشته و دارد . بسیاری از خانه های قدیمی که در حال حاضر از گذشته به جا مانده دارای گچبری های بسیاز زیبایی است. 

گره چینی از جمله شیوه های کاشی کاری سنتی است که از کنار هم قرار دادن کاشی و آجر و نقش های هندسی مختلف آنها برای ساخت شکل های هنری و تزئینی استفاده می شود. هنر گره چینی از هنرهای اصیل و زیبای ایرانی است که بسیاری از اماکن مذهبی و متبرکه مثل حرم شاه عبدالعظیم و آستان قدس رضوی از این هنر استفاده کرده اند. 

مسگری از صنایع دستی و هنر های کهن ایرانی است که برای ساخت اشیا و ظروف مسی دست ساز نامیده شده است. مسگری قدمتی حدود 5 هزار سال دارد که ایرانیان اولین فلزکاران جهان بوده اند و در شهرهای مختلف ایران از جمله اصفهان ، این صنعت رونق داشته است. بازار مسگر ها در شهرهای ایران زیاد به چشم می خورد و در این بازار ها صاحبان هنر مسگری به فعالیت مشغول بوده اند . 

غذاهای سنتی اصفهان

بریان اصفهان که معروف ترین غذای اصفهان است طرفداران زیادی دارد. بریان اصفهان معمولا به صورت تنها در یک رستوران سرو می شود و معمولا غذاخوری که بریان سرو می کند غذای دیگری نمی فروشد. نام بریان را معمولا بریانی می گویند که اشتباه است. بریانی نام مکان و فروشگاهی است که این غذا را طبخ و سرو می کند. بریان غذایی است که از گوشت خالص گوسفند همراه با دارچین و نعنا خشک و زردچوبه و پیاز و نمک پخته می شود. بریانی غذایی چرب و سنگین است که از محبوبیت زیادی در میان اصفهانی ها و مسافران و گردشگران شهر اصفهان برخوردار است. 

بریان اصفهان

آش شله قلمکار نیز از غذاهای محبوب اصفهانی هاست که جزو معروف ترین آش های ایرانی است. آش شله قلمکار برای اولین بار به دستور ناصرالدین شاه قاجار پخته شد. در تهیه آش شله قلمکار از گوشت سردست بی استخوان به همراه نخود ، لوبیا ، عدس ، برنج ، گشنیز و سبزی های دیگر استفاده می شود. 

حلیم شیر اصفهانی که از غذاهای اصفهانی است که برای صبحانه یا افطار معمولا استفاده می شود و طبخ آن کمی وقت گیر است. برای تهیه حلیم شیر اصفهانی از گوشت دنده گوسفندی یا مرغ و بوقلمون می توان استفاده کرد یا کلا آن را بدون گوشت پخت. 

غذاهای دیگری نیز در اصفهان شهرت دارند که می توان از بین آنها به عدس آبگوشت ، گوشت و لوبیا ، کشک و بادمجان ، کله جوش ، باقالا ذرت ، آش سماق ، کوکو قندی ، سرگنجشکی ، ماش و زردک ، اوماج سرکه و چغندر  ، نخود آب ، کوفته برنجی ، خورش ماست اشاره کرد که در خانه هر اصفهانی این غذاها حداقل یک بار طبخ شده است. 

صنایع بزرگ اصفهان

ذوب آهن اصفهان که اولین کارخانه تولید کننده فولاد ساختمانی و ریل در ایران است در سال 1344 تصویب شد و در سال 1350 به بهره برداری رسید. شرکت سهامی ذوب آهن اصفهان طی توافق نامه ای بین ایران و شوروی تاسیس شد. ذوب آهن اصفهان در ابتدا ذوب آهن آریامهر نام داشت. ذوب آهن اصفهان در مرکز شهرستان لنجان در جنوب غربی اصفهان واقع است. 

مجتمع فولاد مبارکه اصفهان که بزرگترین واحد صنعتی خصوصی ایران است در شهر مبارکه اصفهان قرار دارد. مجتمع فولاد مبارکه موتور محرکه بسیاری از صنایع دیگر کشور می باشد که در سال 1371 تاسیس شده است. مواد اولیه بسیاری از صنایع ایران از جمله نفت و گاز و پتروشیمی و لوازم خانگی و ... در این کارخانه ساخته می شود. اشتغال زایی که از طریق این مجتمع در اصفهان و شهرهای اطراف آن شده است بسیار زیاد است که در مجموع بر اساس آمارهای سال 1396 می توان گفت بیش از 350 هزار نفر در این مجتمع مشغول به کار هستند. اشتغال زایی این واحد صنعتی نیز برای اصفهان و شهرهای اطرافش بسیار عالی بوده است.

پالایشگاه نفت اصفهان یا شرکت پالایش نفت اصفهان در سال 1358 شروع به کار کرد و در حال حاضر بخشی از فرآورده های نفتی کشور را تولید می کند. واحدهای مختلفی در این پالایشگاه تاسیس شد و از جمله آنها می توان به تقطیر در جو ، تولید هیدروژن و آیزوماکس ، تولید گاز مایع اشاره کرد. فراورده های پالایشگاه نفت اصفهان شامل گاز مایع ، بنزین موتور ، نفت گار ، نفت سفید ، روغن خام ، گوگرد ، سوخت هواپیما است. 

شرکت پلی اکریل اصفهان که در سال 1353 در 45 کیلومتری شهر اصفهان تاسیس شد از مجتمع های صنعتی اصفهان و ایران است که تولیدات آن شامل الیاف پلی استر و الیاف اکریلیک فرش و پتو و انواع نخ می باشد. این شرکت نیز از نظر اشتغال زایی به استان اصفهان خدمت زیادی کرده است. 

کارخانجات کاشی و سرامیک اصفهان که بزرگترین تولید کننده کاشی و سرامیک هستند و تنوع بسیاری در تولیدات آن وجود دارد بخش زیادی از بازار کاشی و سرامیک را به خود اختصاص داده است. کارخانه کاشی اصفهان قدمتی حدود 40 سال دارد که با وجود طراحان و متخصصان زیادی تولید خود را هر روز بهتر از قبل کرده است. کاشی پرسلان اصفهان ، کاشی مرجان اصفهان ، کاشی نیلو اصفهان از جمله کارخانجات دیگر کاشی و سرامیک در اصفهان هستند. 

کارخانجات ریسندگی و نساجی از پویایی زیادی برخوردار هستند و تولید انواع نخ و گونی و تولیدات دیگر الیاف بافندگی در این کارخانجات اصفهان را به قطب تولید نخ تبدیل کرده است. کارخانه کسری ، کارخانه الیاف بلند ، کارخانه بافت ریس ، کارخانه گلریس ، کارخانه حمر ، کارخانه گروه صنعتی گلبافت و کارخانه مخمل و ابریشم حریر کاشان  و سپاهان نخ از جمله کارخانجات ریسندگی و نساجی اصفهان است. 

سوغاتی اصفهان

گز اصفهان که معروف ترین شیرینی اصفهان یا شاید ایران باشد اولین بار توسط محمدعلی شکرچیان در اصفهان تولید شد. گز اصفهان قدمتی بیش از 450 سال دارد که از زمان صفویه در اصفهان تولید می شده است. بیشترین حجم گز در کشور ما ، در شهر اصفهان تولید می شود . یکی از معروف ترین سوغاتی های اصفهان گز می باشد که انواع گز آردی ، گز لقمه ای ، سوهان گزی ، گز شکلاتی ، گز کم کالری ، گز پروبیوتیک ، گز خرایی و گز بدون قند از جمله معروف ترین تولیدات گز می باشد که برای سوغاتی برای افراد با سلیقه های مختلف تولید بسیار مناسب است. 

گز اصفهان

صنایع دستی اصفهان که در بازار های مختلف اصفهان به چشم می خورد برای سوغاتی بسیار گزینه خوبی است. انواع ظروف خاتم کاری ، منبت کاری ، میناکاری و ... برای سوغاتی به فروش می رسد. صنایع دستی اصفهان که تنوع بسیاری دارد در بازارهای سنتی اصفهان و بازار بزرگ و اطراف میدان نقش جهان به راحتی یافت می شود و می تونید برای سوغاتی استفاده کنید. قالی و فرش و قلمکاری و فیروزه کوبی و زری بافی و مخمل بافی و مس و سفال و ... نیز از جمله صنایع دستی اصفهان است. 

بازار های اصفهان

بازار میدان نقش جهان که تمام بازارهای اطراف میدان نقش جهان را شامل می شود از جمله بازار مسگرها ، بازار کلاهدوزها ، بازار لوافها ، بازار آهنگرها ، بازار ترکش دوزها ، که بر اساس حرفه و شغل اکثر کسانی که در این راسته بازارها مشغول به فعالیت هستند نامگذاری شده اند و از قدیم تا الان همچنان نام خود را حفظ کرده اند. چهار سوی نقاشی و چهار سوی آجری و چهار سوی علی قلی آقا و چهار سوی شیرازی ها نیز بخشی از بازارهای میدان نقش جهان اصفهان است که در اطراف و مسیرهای منتهی به بازار ها ساخته شده اند. 

بازار اصفهان که از بازارهای قدیمی ایران و خاورمیانه می باشد دارای سر در و تزئینات آجری و کاشی کاری های زیبایی است. بازار اصفهان در انتها به مسجد جامع اصفهان می رسد. بازار اصفهان در کنار گنبد نظام الملک نیز می باشد که بخاطر همین مسئله به بازار نظامیه یا بازار نظام الملکی نیز شهرت یافته است. آثار تاریخی که در بازار اصفهان و در مجاورت آن می باشد از جمله مدرسه ملا عبدالله ، مدرسه کاسه گران ، بازار غاز ، مسجد جارچی باشی ، مدرسه صدر ، مدرسه نیمارود ، کاروانسرا های عباسی و قاجاری ، کاروانسرای مخلص ، تیمچه ملک و حمام های عصر صفوی که در مجموعه معماری بازار بزرگ اصفهان قرار دارد. 

بازار اصفهان

بازار قیصریه اصفهان در بافت تاریخی اصفهان قرار دارد که اکثر فرش فروشان اصفهان در این بازار غرفه دارند. بازار قیصریه به بازار سلطانی نیز شهرت دارد. بازار قیصریه ، مجلل ترین بازار دوره صفویه بوده است که در شمال میدان نقش جهان در سال 1029 قمری ساخته شده است. بازار عریان ، بازار هارونیه ، بازار مخلص ، نیم آورد گلشن ، مقصود بیک و سماورسازها در این بازار است. مدرسه نیمارو ، مدرسه صدر ، مسجد خیاط ها ، مسجد نو ، مدرسه کاسه گران ، سرای پادرخت سوخته ، سرای میراسماعیل و سرای جارچی در بازار قیصریه واقع شده است. 

بازار شاهی یا بازارچه بلند در سال 1118 قمری در زمان شاه سلطان حسین صفوی ساخته شد. بازار شاهی اصفهان در خیابان چهار باغ واقع است که به کوی شاهزادگان نزدیک بوده و به همین خاطر بازار شاهی نامیده شده است. مدرسه و سرای فتحیه نیز در کنار بازار شاهی ساخته شده است. بازار شاهی مرکز فروش صنایع دستی اصفهان است. 

بازار بیدآباد اصفهان که در نزدیکی مسجد سید قرار دارد ، دارای گنبد و چهار سو و طاق ضربی است . بخشی از بازار بید آباد اصفهان بخاطر احداث خیابان مسجد سید از بین رفته است. در بازار بید آباد ، مدرسه و مسجد نیز وجود داشته است. 

بازار چهارسو نقاشی اصفهان که در خیابان شاه عباس بوده است و در حال حاضر قسمتی از آن باقی مانده است. بازار چهار سو نقاشی در بازار عریان واقع بوده است که به میدان هاتف می رسد. مدرسه کاسه گران ، مدرسه مریم بیگم و چهارسو نقاشی در این بازار می باشد. 

بازار مرغ اصفهان که روبروی مسجد جامع اصفهان قرار دارد و نام آن بخاطر این است که در یک بازه از زمان در آنجا خرید و فروش مرغ انجام می شده است .

بازار نجف آبادی ها که بازاری است از انشعابات بازار عریان قدیم که سراهای خانی و اردستانی در این بازار قرار دارد. در وسط بازار نجف آبادی ها یک حمام کوچک وجود دارد که از آثار شیخ بهایی می باشد و در حال حاضر مخروبه است. دو مناره گنبد سلطان بخت آغا ملکه آل مظفر در این بازار دیده می شود. 

بازار غاز که در نزدیکی میدان عتیق ساخته شده است از طرف دیگر آن به محله جوباره متصل است. بازار غاز اصفهان در زمان های مختلف بازسازی شده است و آخرین بازسازی آن به دوره صفویه برمی گردد. بازار غاز اصفهان در اکثر کتابهای مربوط به شهر اصفهان نام برده شده است. 

بازار مسگرها که از بازارهای قدیمی اصفهان است. یکی از سوغاتی ها یا کالاهایی که در اصفهان می توانید بخرید ظروف مسی است که طراحی شده اند. بازار مسگرها پر شده است از ظروف و کالاهای مسی که نقش و نگارهای هنرمندانه ای روی آنها نقش بسته است. در این بازار کارگاه های مسگری نیز وجود دارد که می توانید نحوه ساخت ظروف مسی را نیز از نزدیک ببینید. 

بازار نقش جهان اصفهان

بازار هنر اصفهان که از زمان صفویان به جا مانده است از شاهکارهای معماری است که در سال 1118 قمری ساخته شده است و در ابتدا به نام بازار کاروانسرای مادر شاه بوده است و همراه آن هتل عباسی امروزی و مدرسه شاه سلطان حسین یا مدرسه چهارباغ امروز ساخته شده است. بازار هنر اصفهان در حال حاضر مرکز فروش طلا و نقره در اصفهان می باشد. 

بازار کلاهدوزها اصفهان که در بازار بزرگ اصفهان است و در آخر آن به بازار قیصریه متصل است در مقابل بازار قنادها قرار گرفته است و برای دیدن این بازار در کنار بازارهای دیگر بازار بزرگ اصفهان می توانید زمانی را اختصاص بدهید تا جاذبه های این بازار را از نزدیک تماشا کنید. 

بازار لواف ها و بازار آهنگر ها اصفهان که در خیابان حافظ واقع است. بازار آهنگرها در نزدیکی کوچه ای به ناما کوچه بیگدلی ها است و یک سرا و یک حمام به نام بیگدلی نیز در این کوچه قرار دارد. مدرسه خواجه ملک در نزدیکی بازار لواف ها و بازار آهنگر ها است. 

سینما های اصفهان

شهر اصفهان دارای سینماهای متعددی است که در نقاط مختلف شهر اصفهان واقع شده است. سینماهای اصفهان شامل سینما بهمن خوراسگان ، سینما سپاهان ، سینما سوره ، سینما فرهنگیان اصفهان ، سینما فلسطین اصفهان ، سینما قدس اصفهان ، پردیس سینمایی چهارباغ اصفهان ، پردیس سینمایی ساحل اصفهان ، پردیس سینمایی سیتی سنتر اصفهان است. 

سینما های اصفهان

پردیس سینمایی چهار باغ اصفهان در سال 1350 تاسیس شد و در سال 1395 بازسازی انجام داد که ظرفیت سالن آن 460 نفر می باشد. پردیس سینمایی چهار باغ اصفهان در خیابان چهار باغ عباسی قرار دارد. 

پردیس سینمایی ساحل اصفهان در سال 1354 در نزدیکی سی و سه پل اصفهان تاسیس شد که نام قبلی آن سینما آفریقا بوده است و درحال حاضر دارای 9 سالن نمایش است و گنجایش هزار نفر را دارد. سینما ساحل اصفهان در سال 1396 بازسازی شد و در سال 1397 دوباره آغاز به کار کرد. دو سالن از این پردیس سینمایی برای کودکان طراحی شده است. سالن های پردیس سینمایی ساحل اصفهان شامل سالن بهمن ، سالن حافظ ، سالن خواجو ، سالن رنگین کمان ، سالن زنده رود ، سالن سکانس ، سالن عالی قاپو ، سالن نصف جهان ، سالن هشت بهشت است. 

پردیس سینمایی سیتی سنتر اصفهان در بزرگراه شهید دستجردی واقع شده است که یک سالن همایش چند منظوره نیز دارد. پردیس سینمایی سیتی سنتر در سال 1397 در مجتمع سیتی سنتر افتتاح شد. پردیس سینمایی سیتی سنتر دارای صندلی های ارگونومیک و کف پوش های آنتی باکتریال است. تجهیزات سینمای سیتی سنتر اصفهان از جمله صدای دالبی و ویدئو پروژکتور لیزری نیز از جمله آپشن های این سینما است. سالن همایش پردیس سینمایی سیتی سنتر با ظرفیت بیش از هزار نفر برای برگزاری و اجرای کنسرت و ... استفاده می شود. 

سینما بهمن خوراسگان در خوراسگان خیابان جی شرقی واقع شده است که منطقه ای مستقل از اصفهان است. سینما بهمن در سال 1396 ساخته شد و در سال 1397 افتتاح شد. سالن سینما بهمن خوراسگان دارای 320 صندلی است. 

سینما سپاهان اصفهان در خیابان چهار باغ عباسی است. سینما سپاهان اصفهان در سال 1340 ساخته شده است که مشرف به خیابان چهار باغ عباسی است. سینما سپاهان دارای 729 نفر ظرفیت است. این سینما سالن اجرای کنسرت نیز دارد. 

سینما سوره اصفهان روبروی هتل عباسی است که در ابتدای خیابان آمادگاه می باشد. ظرفیت سینما سوره اصفهان 250 نفر است که در سال 1374 تاسیس شده است و متعلق به حوزه هنری شهر اصفهان می باشد. 

سینما قدس اصفهان در خیابان مطهری شهر اصهفان واقع شده است که دارای دو سالن می باشد که ظرفیت آنها 850 نفر می باشد. سینما قدس اصفهان یک سینمای خصوصی است و مالک آن شخص حقیقی می باشد. سال 1394 اولین کنسرت در سینما قدس اصفهان برگزار شد. 

سینما فرهنگیان اصفهان در خیابان حافظ قرار دارد و در سال 1344 با اسم سینما مهتاب افتتاح شده است که بعد از انقلاب اسلامی در سال 1368 به اداره آموزش و پرورش اصفهان واگذار شد و نام آن را از مهتاب به سینما فرهنگیان تغییر دادند. ظرفیت سینما فرهنگیان اصفهان 460 نفر است. 

سینما فلسطین اصفهان در سال های قبل از انقلاب اسلامی ساخته شده بود و بعد از انقلاب توسط بنیاد شهید مصادره شد و به حوزه هنری واگذار شد. این سینما در سال 1395 بازسازی شد و مجددا بازگشایی گردید. سینما فلسطین اصفهان در خیابان شیخ بهایی واقع شده است که دارای 506 نفر ظرفیت است. 

ورزشگاه های اصفهان

شهر اصفهان دارای ورزشگاه های زیادی است و تیم های ورزشی در سطح ملی دارد که باشگاه های مختلفی دارند. اصفهان به خاطر جمعیت زیادی که دارد باشگاه های تندرستی و ورزشی زیادی در سطح شهر دارد که به شهروندان اصفهانی خدمات ارائه می کنند و در هر محله چندین باشگاه بدنسازی و ورزشی می توانید ببینید. 

ورزشگاه های اصفهان

کتابخانه های اصفهان

شهر اصفهان که شهری است فرهنگی و تاریخی دارای کتابخانه های متعددی است که برای استفاده شهروندان و دانشجویان و دانش آموزان این شهر فراهم شده است که عبارتند از کتابخانه ابوالفرج اصفهانی در میدان لاله ، کتابخانه شهید طاهری در خیابان حسین آباد ، کتابخانه میرداماد در خیابان نیکبخت ، کتابخانه المهدی در ابتدای خیابان طیب ، کتابخانه شهید منتظری در خیابان شهید مفتح ، کتابخانه یادگار امام در خیابان آتشگاه ، کتابخانه علامه امینی در خیابان علامه امینی و کتابخانه فاطمه الزهرا در خیابان فروغی .

کتابخانه های اصفهان

کتابخانه عرفان در سه پله ، کتابخانه رودکی در بلوار باغ زیار ، کتابخانه راغب اصفهانی در خیابان دشتستان ، کتابخانه استاد همایی در خیابان شیخ طوسی شرقی و کتابخانه بانو صفارزاده در خیابان فجر نیز از کتابخانه های اصفهان هستند. این کتابخانه ها در ساعات مختلف روز باز است و پذیرای مراجعه کنندگان می باشد. 

دانشگاه های اصفهان

  از سال 1325 در اصفهان آموزش عالی آغاز شد و اولین آموزشگاه عالی بهداری در اصفهان توسط شارل ابرلن تاسیس شد و بعد از آن در سال 1329 دانشکده پزشکی اصفهان آغاز به کار کرد. در سال 1347 دانشگاه اصفهان با این دانشکده ادغام شد. دانشگاه هنر اصفهان نیز در سال 1379 تاسیس شد.  

دانشگاه های اصفهان

    دانشگاه اصفهان از دانشگاه های دولتی ایران است که از دانشگاه های خوب می باشد . دانشگاه اصفهان در کنار دروازه شیراز واقع شده است و دارای 45 گروه آموزشی است و هر سال از طریق کنکور سراسری در 45 رشته مختلف دانشجو می پذیرد.  

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی می باشد که جزو دانشگاه های برتر علوم پزشکی ایران است. دانشگاه علوم پزشکی در سال 1364 از دانشگاه علوم اصفهان جدا شد و از طریق کنکور سراسری در رشته های پزشکی و گرایشات مختلف علوم پزشکی دانشجو می پذیرد.   

دانشگاه اصفهان

دانشگاه صنعتی اصفهان از دانشگاه های خوب ایران است که از نظر وسعت بزرگترین دانشگاه ایران است. دانشگاه صنعتی اصفهان در جاده شاهین شهر در 5 کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد . در سال 1356 دانشگاهی تحت عنوان دانشگاه صنعتی آریامهر اصفهان تاسیس شد که شعبه دو دانشگاه صنعتی شریف بود ولی بعد از مدتی از یکدیگر جدا شدند.  

نکاتی که قبل از سفر به اصفهان باید بدانید

اگر قصد سفر به اصفهان دارید باید چند نکته را بدانید. اول از همه مسیری که انتخاب می کنید و میخواهید از آن طریق به اصفهان سفر کنید. اگر از طریق فرودگاه یا قطار سفر می کنید حتما از وسیله نقلیه مطمئن برای رفتن به محل اقامت خود استفاده کنید تا هم از امنیت برخوردار باشد و هم از نظر نرخ کرایه مناسب تر باشد. برای انتخاب هتل و محل اقامت خود ، مخصوصا در ایام پیک سفر از قبل رزرو کنید. شهر اصفهان از شهرهای توریستی ایران است که در ایام پیک سفر بسیار شلوغ می باشد و به سختی برای اقامت می توانید جایی را پیدا کنید.

جاذبه های گردشگری اصفهان

انتخاب رستوران و غذاخوری و کافه های مناسب را فراموش نکنید. مراکز دیدنی اصفهان اکثرا به صورت پرداخت ورودی می باشد و نرخ های آن برای مسافران ایرانی و خارجی متفاوت می باشد. شهر اصفهان برای گشت و گذار نیاز به لیدر دارد و حتما از لیدر تور استفاده کنید تا بتوانید به تمام مکان های دیدنی اصفهان سر بزنید. در پایان پیشنهاد می کنیم که خوردن گوش فیل با دوغ و بریان اصفهان را فراموش نکنید. 

  • به نظر شما بهترین جای دیدنی اصفهان کجاست؟
  • بهترین هتل اصفهان کدام هتل است؟
  • از اقامتگاه های بومگردی اصفهان یا هتل های سنتی اصفهان کدام را بیشتر می پسندید؟
  • بهترین رستوران اصفهان کدام رستوران است؟
  • تا به حال گوش فیل با دوغ اصفهان را امتحان کرده اید؟
لطفاً نظرات و تجربیات خود را در مورد این مقاله با ما و سایر علاقمندان در میان بگذارید؛ و از اینکه ما را تا پایان مقاله همراهی نمودید، سپاسگزاریم.
با امتیاز خود به این مقاله اعتبار دهید
دیدگاه های دریافتی (2)
  • Author Image
    علی طاهری :

    چقدر مطالب کامل و مفیدی!!
    من خودم اصالتا اهل اصفهان هستم کلی از این مطالب رو از این مقاله شما خوندم و تازه متوجه شدم.
    واقعا جالب بود برام.

  • Author Image
    نسیم طالبی(نویسنده) :

    با سلام و سپاس از نظر لطف شما. خوشحالیم که این مطلب برای شما مفید و جذاب بوده است.
    همراهی شما باعث افتخار ماست.