ما را دنبال کنید :
کوه ها چگونه به وجود آمده اند و انواع آن ها کدامند؟
کوه ها چگونه به وجود آمده اند و انواع آن ها کدامند؟
الهه جباری
کوهنوردی
1
بازدید : 1952
رای ها : (0)

کوه ها چگونه به وجود آمده اند و انواع آن ها کدامند؟

تعریف کوه در لغت نامه ها به این صورت است که بلندتر و شیب دارتر از تپه است. در حقیقت کوه بخش تغییر یافته از سطح زمین است که بر اثر عوامل طبیعی در یک منطقه محدود دراز گشته و به سمت بالای زمین گسترش پیدا نموده است. معمولاً کوه ها دارای شیب و کناره های آنان هم دارای سرازیری می باشند و قله ها و نوک های تیز یا اندکی گرد دارند. در ادامه با کوه ها بیشتر آشنا می شویم و در می یابیم که چگونه تشکیل شده اند و بر چه اساسی طبقه بندی می شوند و این دسته ها چه هستند. با ما همراه باشید. 

کوه ها چه هستند؟

 معمولاً کوه ها زمین های تغییر شکل یافته ای با بیش از 600 متر ارتفاع می باشند. آن ها در هر قاره و حتی زیر اقیانوس های بزرگ وجود دارند. به علت های گوناگونی چند نوع مشخص از آنان وجود دارند. کوه ها محل سکونت تقریباً یک دهم انسان ها می باشند و یک پنجم سطح خشکی های زمین را می پوشانند و در 75 درصد کشورها وجود دارند. بیش از نصف آب تازه جهان از کوه ها سرچشمه می گیرد و همه رودخانه های اصلی جهان از سرچشمه های کوهستانی تغذیه می گردند.

تشکیل کوه ها

کوه ها چگونه تشکیل شده اند؟

کوه ها در دوره های زمانی طولانی و بر اثر نیروهای وحشتناکی در داخل زمین تشکیل گشته اند. آن ها بر اثر آتشفشان ها، فرسایش و آشفتگی یا بالا رفتن پوسته زمین به وجود آمده اند. پوسته زمین از شش تکه عظیم به نام صفحات ساخته گردیده که زمانی به هم گیر می نمایند و مثل یک پازل می گردند. هنگامی که دو تکه از پوسته زمین به هم کوبیده می گردد، ممکن است زمین به سمت بالا هل داده و کوه ها تشکیل گردند. بسیاری از بزرگ ترین کوه های جهان به دلیل برخوردهای عظیم بین قاره ها به وجود آمده اند.

آیا می دانید که زمین لرزه ها هم زمانی که دو صفحه یکدیگر را به عقب هل می دهند و سبب ایجاد شکاف و شکستگی در پوسته می شوند، رخ می دهد؟

افزایش تنوع زیستی با تشکیل کوه ها

بسیاری تصور می نمایند که پایداری یک محیط در طولانی مدت به غنای گونه ها منجر می گردد، ولی حالا مشخص گشته که در حقیقت مناطقی که از لحاظ زمین شناسی پویا می باشند، نقش عمده ای در افزایش تنوع زیستی دارند. در واقعیت رشته کوه های جوان مانند آند، هیمالیا و زاگرس (در ایران و عراق) چشم انداز وسیعی را مقابل ما قرار می دهند و بسیاری از زیستگاه های جدید برای توسعه گونه های جدید مفید می باشند. البته اثرات تشکیل کوه ها و تغییرات آب و هوایی در ارتباط با آن ها فراتر از ایجاد تنها رشته کوه ها می باشد و سیستم های رودخانه ای هم در پی آن تغییر می نماید.

طبقه بندی کوه ها از نظر چگونگی ساختمان

 زمین شناسان کوه‌ها را به 4 دسته تقسیم می نمایند. این طبقه بندی از نظر چگونگی ساختمان آن ها می باشد. با این توصیف تمام کوه ها از این لحاظ با هم مشترک می باشند، که همه بر اثر دگرگونی های خشنی پدید آمده اند که میلیون ها سال پیش بر سطح زمین اتفاق افتاده است. انواع 4 گانه کوه ها به صورت زیر است:

طبقه بندی کوه ها - انواع 4 گانه کوه ها

  1. کوه های چین دار (Fold): لایه هایی هستند که بر اثر فشار زیاد درهم فشرده گردیده و به صورت چین های بزرگ درآمده‌اند. هنگامی که این‌ گونه کوه ها را می‌بینید، می فهمید که در بسیاری از نقاط لایه‌های سنگ به صورت قوسی برآمدگی یا فرورفتگی پیدا نموده که این هم بر اثر فشردگی و فشار سطح زمین به وجود آمده‌ است. کوه های آپالایش (Appalachian Mountains) و کوه های آلپ (Alps) دو نمونه از کوه های چین دار می باشند.
  2. کوه های گنبدی (Dome): این کوه ها لایه‌ های سنگی طوری به سمت بالا فشرده گشته اند که گنبدهایی آبله گون به وجود آورده اند. در بسیاری از موارد گدازه‌ های ذوب شده سبب برآمدگی این لایه‌های سنگی می گردند. یعنی همان گدازه‌هایی که با فشار زیاد از سطح زیرین زمین بیرون می‌آیند. کوه های بلاک هیلز در داکوتای جنوبی در آمریکا نمونه ای از کوه های گنبدی می باشند.
  3. کوه های قطعه‌ای (Fault-block): کوه هایی هستند که بر اثر قاچ خوردگی یا شکستی که در پوسته زمین رخ می‌دهد، به وجود آمده اند. یعنی آنکه تکه‌های بسیار بزرگی از سنگ که قبلاً بر روی زمین خوابیده بودند از جای خود به طور مستقیم یا کج برخاسته و این کوه ها را به وجود آورده‌اند. برای نمونه رشته کوه های سیرانوادا تکه سنگی به طول ۶۵۰ وپهنای ۱۳۰ کیلومتر می باشد.
  4. کوه‌های آتشفشان (Volcanic): از گدازه‌ها، خاکستر و اشیای نیمه سوخته‌ای درست می گردند که از درون زمین بیرون ریخته می گردند.

کوه های آتشفشان

معمولاً کوه های آتشفشان به شکل مخروطی می باشند، که سوراخ یا دهانه‌ای هم در بالای قله خود دارند. بعضی از کوه های معروف آتشفشان عبارتند از :

  • کوه های رینیر (Mount Rainier) و هودوشستا در ایالات متحده آمریکا
  • کوه فوجی یاما (Mount Fujiyama) در ژاپن
  • کوه وزو (Mount Vesuvius) در ایتالیا

مطالبی که تا اینجا گفتیم در مورد کوه هایی بود که تنها در یک مرحله شکل گرفته‌اند. اما بسیاری از رشته کوه ها چند مرحله از این مراحل 4 گانه را پیموده و به شکل کنونی خود رسیده‌اند. مانند راکیز که مجموعه کوه هایی از نوع قطعه‌ای چین دار، گنبدی و حتی آتشفشان می باشد.

  • شما از نحوه تشکیل کوه ها چه می دانید؟
لطفاً نظرات و تجربیات خود را در مورد این مقاله با ما و سایر علاقمندان در میان بگذارید؛ و از اینکه ما را تا پایان مقاله همراهی نمودید، سپاسگزاریم.
با امتیاز خود به این مقاله اعتبار دهید
دیدگاه های دریافتی (1)
  • Author Image
    پرهام :

    خیلی خوب و مفید بود