ما را دنبال کنید :
آشنایی با غار خربس قشم
آشنایی با غار خربس قشم
نسیم طالبی
گردشگری
0
بازدید : 309
رای ها : (0)

آشنایی با غار خربس قشم

سفر به هر نقطه از ایران، مانند باز کردن کتابی تازه است که میتوانید حقایق جالبی را در آن کشف کنید. در شهرهای مختلف این سرزمین، جاذبه های متفاوتی وجود دارد و هر اقلیم با جلوه ای خاص شما را حیرت زده میکند و خاطره ای تازه برای تان میسازد.

وجود خلیج همیشه فارس، در جنوب ایران، جلوه ای دیگر به این خطه از سرزمین عزیزمان بخشیده است. جزیره های زیادی در میان این آب ها قرار دارند که هر یک زیبایی های خاصی را در خود جای داده اند. در میان این جزایر، قشم یکی از دیدنی ترین هاست که دنیای متفاوتی در خود دارد. با ورود به این جزیره، سفری در تاریخ میروید، تعدادی از شگفتی های طبیعت را میبینید، قدمی در سواحل زیبا می زنید و از جلوه های فرهنگی و مردمش غرق در لذت میشوید.

از جمله دیدنی هایی که در این جزیره میتوانید به سراغش بروید، غاری در نزدیکی شهر قشم است که رمز و رازهایی از گذشته را در خود دارد. جایی که در دالان هایش میتوانید خیال بافی کنید و افسانه بسازید.

چرا غار خربس؟

یکی از دیدنی های جالب توجه جزیره قشم است. دنیایی رازآلود دارد که میتواند برای شما جذاب باشد. مناسب برای عموم مردم با توانایی بالارفتن از پله ها افراد علاقمند به مکان های رمزآلود نامناسب برای سالمندان و افراد دارای مشکل زانو و .. که توانایی بالارفتن از پله های زیاد را ندارند. معلولان حرکتی ملزم به استفاده از ویلچر هستند.

آشنایی با غار خربس | رمزآلودی کهن

شاید آنچه که در ابتدا از سفر به قشم در ذهن تان شکل میگیرد، سواحل زیبا و حال و هوای سنتی و یا جاذبه های طبیعی آن است؛ اما این جزیره تاریخ طولانی برای خود دارد. همین باعث شده تا جاذبه های تاریخی نیز جایگاهی در آن داشته باشند و نشانه های آنها را در گوشه و کنار جزیره ببینید. غار خربس در فاصله چند کیلومتری از شهر قشم، یکی از آنها می باشد. غاری انسان ساخت با معماری دست کند که سرگذشتش هنوز هم در هاله ای از ابهام قرار دارد.

این غار در ادامه چین خوردگی های رشته کوه زاگرس ایجاد شده و در میان تپه‌ های مرجانی کوچک و بزرگ جای خوش کرده است. این چین خوردگی ها از پدیده های کهن زمین شناسی به حساب می آیند و اهمیت زیادی دارند. کارشناسان قدمت این غار را به دوران مادها نسبت میدهند و همین کافیست تا شمار سال هایی که این غار در این نقطه بوده از دست تان در برود. ساختار غار شباهت زیادی به دخمه های آذربایجان، کردستان، لرستان، بوشهر، اهواز و شوشتر دارد و توجه هر کسی را به خود جلب میکند.

ارتفاع دیواره‌های صخره‌ ای غار به 20 تا 30 متر میرسد. نکته دیگر درباره این غار آن است که خربس در واقع مجموعه ای از 4 دهانه غار است که بر بدنه كوهی مشرف به ساحل جنوبی جزیره شکل گرفته اند و به هم راه دارند. برای همین امروزه برخی آن را با نام غار خربس و برخی با عنوان غارهای خربس میشناسند.

محققان این غار را نیایشگاه پیروان مهرپرستی می دانند و معتقدند این مکان جایی برای پرستش آناهیتا (خدای آب) بوده است؛ اما این تنها یک نظریه است و افسانه های پیرامون این غار تمامی ندارند. هنوز هیچ کس تنوانسته به طور قطع پرده از رازهای این غار بردارد.

دلیل شکل گیری خربس

خربس در نتیجه دو عامل به شکل امروزی خود در آمده است؛ در ابتدا گذشت زمان و فروکش کردن آب دریا باعث شده تا کوه با حفره‌هایی تو در تو پدیدار شود و گرداب و تخلیه ماسه‌ها از حفره سنگ‌ها شکل اولیه آن را پدید آورد. سپس انسان ها با کندن دیواره ها و انجام کنده کاریها، به آن شکلی تازه بخشیده اند. آنها به مرور زمان و براساس نیازهای شان، شکل و ساختار این غار و دیواره های آن را تغییر داده و کاربری های تازه ای به وجود آورده اند.

چه چیزی در غار انتظارتان را می کشد؟

در ظاهرِ این غار تنها سوراخ هایی بزرگ را میبینید که گویی حکم پنجره را دارند. با دیدن ظاهر ساده این غار، ممکن است کمی توی ذوق تان بخورد و از اینکه راه را برای دیدنش آمده اید پشیمان شوید؛ اما همین که از تعداد زیادی پله کوتاه بالا بروید و به ورودی برسید همه این فکرها را دور می ریزید. در پاى دهانه این غار برکه اى وجود دارد که آب باران در آن جمع می شود و در بیشتر ایام سال به جز مواقع بى‌بارانى آب دارد. به محض ورود به غار نسیم خنکی به صورت تان می خورد و این میتواند بهترین استقبال یک جاذبه از شما است.

با نور و دنیای بیرون خداحافظی کنید و خودتان را به دالان ها بسپارید. در ادامه وارد جادوی دالان های تو در توی غار میشوید و در هر قدم بهانه ای برای ایستادن و تماشا کردن شگفتی ها پیدا میکنید.

  •  فضاهای موجود در غار

9 روزنه موجود در دیوار کوه، ورودی های غار را تشکلیل میدهند؛ 6 روزنه در بالا، 2 تا در وسط و یکی در پایین. گرچه امروزه تنها از یک روزنه وارد میشوید و پس از پایان بازدید از یک روزنه دیگر به خارج از غار میروید. پشت این روزنه ها تالاری بزرگ قرار دارد که دو تاقچه‌ کوچک در آن دیده میشود که احتمالا جاچراغی بوده اند. پس از ادامه بازدید در محیط داخلی غار، تالارها، دهلیزها، اتاق ها، چشمه ها و روزنه های دیگر را میبینید که همگی به هم راه دارند و بازی هزارتو را برای تان تداعی میکنند. ابعاد این اتاق ها و تالارها از 4 در 5.5 متر تجاوز نمیکند و تالار بزرگ غار حدود 25 مترمربع وسعت دارد. روزنه های غار رو به شمال و جنوب می باشد و نشان میدهند که روزگاری مردمی در این غار حضور داشتند.

  •  نقش و نگارهای غار

شاید در ابتدا تنها تودرتو بودن غار نظرتان را جلب کند؛ اما کمی که به دیواره ها دقت کنید آثار جالبی را بر روی آنها می نماید. در اینجا می شود صدف ها را ببینید که حکایت از غرق بودن این غار در دریا در گذشته های دور دارد. رد کنده کاری ها به خوبی در غار مشهود است و میتوانید با خیال بافی تان اشکال جالبی را در میان آنها بیابید. نقش و نگارها، حکاکی ها و تصویرگری های این غار قوه تخیل شما را به خوبی به کار بیندازید.

البته هنرمندان سنگتراش نیز بیکار نمانده اند و در سمت راست غار، دهلیزها و دالان های جدیدی ایجاد کرده اند که به زیارتگاه شهرت دارند. این دالان ها و دهلیزها به وجود آمده اند تا کمکی برای درک ساختار قدیمی این غارها است. در این دالان های تازه طرح‌هایی شبیه طرح های باستانی میبینید که کنده کاری شده اند. این کنده کاریها در عین زیبایی، طرح شان به گونه ای است که لطمه ای به اصالت غار وارد نکند.

  •  روزنه هایی برای تماشای چشم انداز

به هنگام بازدید از غار خربس، به روزنه هایی برخورد میکنید که نرده هایی چوبی در جلوی خود دارند. این روزنه ها بخشی از نور غار را تامین میکنند؛ البته کاربردشان در گذشته فقط این نبوده و می توانستند حتا ورودی های غار باشند. وقتی به این روزنه ها می رسید نخواهید توانست در برابر تماشای چشم انداز بیرون مقاومت کنید. از آن بالا میتوانید فضای سبز کوچک و محدود پایین غار را ببینید و دیدی وسیع به محدوده داشته باشید.

غار خربس در جزیره قشم

  تاریخچه غار خربس

پیش از آنکه این منطقه به سبب وجود این غارها اهمیت پیدا کند، روستایی به نام خوربیز یا خربس در اینجا وجود داشته است که قدمت آن به دوران ساسانیان باز می خواهد میگردد. خربس در آن زمان روستایی آباد و پر رونق بود؛ سکوتگاهی امن در میان تپه های کوتاه و بلند مرجانی که به صورت دایره وار آن را احاطه کرده بوده اند.

حالا از این روستا تنها دشتی از ویرانه ها باقی مانده اند؛ اما گفته میشود حداقل تا زمان ساسانیان مردم در آن سکونت داشتند و سیاحان و کشتى‌بانان در آن تردد میکردند. این ارتفاعات همگى مشرف به شهر هستند و شهر تا دریا فاصله کوتاهى دارد. یکی از نشانه هایش برکه یا آبدان بزرگى با طاق گهواره‌اى است که قدمت سکونت در این منطقه را تا دوره ساسانی نشان خواهد داد.

اگر در دشت ویرانه های خربس، رو به شمال بایستیم، آثار ساختمانی قلعه مخروبه ‌اى از سنگ را میبینیم که به دوران صفویه تعلق دارد. احتمال میرود که پس از دوران صفویه، سنگ چین های آن را بازچینی کرده باشند؛ اما همان بازچینی ها هم فروریخته اند.

در روبه روی این قلعه به گورستانی باستانی بر میخورید که گورهاى پیش از اسلام و بعد از اسلام در آن دیده میشود و مشرف به دهانه غارهای خربس قرار دارد. حالا این غار از آثار انگشت شمار باقی مانده از خربس پر  رونق است. غاری که از نظر زمین شناسی قدمت زیادی دارد و تردد انسان در آن را به دوران مادها نسبت میدهند. خربس را از نظر نماسازى، شبیه به معبد یا آرامگاه صخره‌اى «کلات خورموج» در دامنه‌ی‌ کوه مُند بوشهر میدانند و بسیاری معتقدند که همجوارى این محل با روستای خربیز حکایت از آن دارد که در دوره‌ مادها یک تمدن بزرگ پیشرفته در جزیره وجود داشته است.

کاربردهای مبهم غار خربس

از آنجا که اسناد یا شواهد خاصی برای این غار و سرنوشتش وجود ندارد همه چیز بر پایه حدس و گمان و افسانه های محلی است. در اینجا به برخی کاربری هایی که برای غار آورده اند اشاره میکنیم:

غار خربس قشم

  •  پرستشگاه آیین مهرپرستی

قرارگیری غار در ارتفاع باعث شده تا بسیاری به این فکر بیفتند که اینجا پرستشگاه مهر و الهه‌ میترا بوده است. مِهرپرستی یا آیین مهر آیینی بر پایه پرستش «میترا» در دوران پیش از آیین زرتشت پدید آمد. مهر یا میترا یکی از کهن ترین اسطوره های بشری است که ریشه شان به اقوام آریایی نخستین باز میگردد. داستان مهر آن قدر در دنیای باستان و بین ملل گوناگون پیچید که از شکل اسطوره‌ای در آمد و به عنوان یک آیین اجتماعی و مذهبی در نظر گرفته شده است.

گفته میشود که پیروان این آیین در غار خربس به نیایش میپرداختند و حتا برخی بر این باورند که از تالار غار برای مراسم یادبود اموات شان استفاده میکردند.

  •  استودان زرتشتی ها

وجود استودان زرتشتی ها هم یکی از کاربردهایی است که برای این غار مطرح میکنند. استودان به معنای جایگاه نگهداری استخوان است و یکی از محل های مرتبط به دین زرتشتی به شمار میرود. بر اساس باوری کهن در آیین زرتشتی، مردگان به خاک سپرده نمی شوند بلکه خوراک پرندگان میشوند و تنها استخوان های شان بر جای میماند. استودان جایی بود که این استخوان ها نگهداری میشد و معمولا به صورت‌های منتظم و چهارگوش یا نامنتظم و ساده در کوه بود. استخوان مردگان پس از پوسیدن یا خورده شدن گوشت به استودان انتقال می یافت و به گونه ای در آنجا معدوم می شد. گفته می شود غار خربس زمانی یکی از استودان های زرتشتیان بوده است و پس از اینکه عده ای از مردم به این دین گرویدند استخوان های مردگان شان را به اینجا می آورده اند.

  •   پناهگاهی برای مردم بی دفاع

نظریه دیگری وجود دارد که غار خربس را پناهگاه مردم میداند. در گذشته وقتی دزدان دریایی پا به جزیره میگذاشتند و به غارت اموال میپرداختند داشتن یک پناهگاه امن نیازی مهم بود. مردم برای حفاظت از خود حفره هایی درون غار حفر کردند. این حفره ها در زمان خطر، جان پناه کودکان، زنان و کهنسالان میشدند و مردان جوان هم به جنگ با مهاجمان میرفتند. در غارها آب و غذا و سنگ‌هایی برای پرتاب و دفاع وجود داشت.

امکانات غار خربس

نکته ای که توجه بسیاری از گردشگران را به خود جلب میکند، امکانات موجود در یک جاذبه است. در خربس به این امکانات دسترسی دارید: سرویس بهداشتی و مغازه ای برای تهیه خوراکی و صنایع دستی

نکته مهم این است که غار خربس پارکینگ ندارد اما جلوی درب ورودی آن به راحتی میتوانید پارک کنید.

راه دسترسی به غار خربس

آدرس: استان هرمزگان، جزیره قشم، 15 کیلومتری شهر قشم

برای رسیدن به غار خربس باید وارد جاده قشم به روستای رمچاه شوید، در میان راه تابلوی راهنمایی وجود دارد که شما را به خارج از جاده و غار خربس راهنمایی میکند.

اطلاعات بازدید غار خربس

  • زمان بازدید: همه روزه از 08:00 تا غروب آفتاب
  • هزینه ورودی: 2000 تومان


دیدنی های دیگر قشم

در سفر به قشم علاوه بر بازدید از خربس میتوانید به سراغ جاذبه های دیگر نیز بروید. در ادامه نام این جاذبه ها و فاصله شان با خربس را برای تان آورده ایم:

  • دره ستارگان | 9.2 کیلومتر
  • قلعه پرتغالی ها در شهر قشم | 14 کیلومتر
  • جزایر ناز | 16.1 کیلومتر
  • مراکز خرید درگهان | 15 کیلومتر
  • خربس، پناهگاه جانداران

بر اساس گفته های مردم در ارتفاعات صخره‌ای بالای غار خربس، یک جفت عقاب ماهی گیر آشیانه دارند و در همان جا تخم میگذارند. بد نیست بدانید این عقابها از گونه های نادر جهان به شمار میروند و جانوران جالب توجهی می باشند.

در حفره‌های زیرین یعنی بخش انبار ذخایر غار و گوشه های غار خفاش‌ های دم موشی لانه داشته. این نوع خفاش‌ از گونه های در حال انقراض است و نیاز به مراقبت دارد. حالا غار خربس این خفاش‌ها را در آغوش امن خود گرفته است.

غار خربس

توصیه های کارناوالی

احتمالا فکر کنید که این غار انسان ساخت است و پر از رد تیشه، پس میتوان بر روی دیوارهای آن نقاشی کرد و یادگاری از خود به جای گذاشت. یادتان باشد این اثر کهن با همین نقش و نگارهای قدیمی اهمیت پیدا میکند و هر گونه آسیب به آن از ارزشش میکاهد. برای احترام به ثروت ملی از هرگونه علامت گذاری روی دیواره ها خودداری کنید.

حتما در بازدید از غار مراقب کودکان تان باشید. نرده های چوبی روزنه ها چندان قابل اعتماد نیستند و صرفا جهت هشدار نصب شده اند.

سفری به قشم داشتیم تا سر از کار جاذبه ای پر رمز و راز درآوریم. به خربس رفتیم، چشم مان را به دالان هایش دوختیم تا در پس آنها به رازهایش دست یابیم. شما هم دست به قلم شوید، قشم را در مقاصد مورد نظرتان برای سفر بنویسید و فرصت مناسبی را برای سفر به این جزیره و بازدید از این غار رمزآلود داشته باشید

  • آیا تا به حال به قشم سفر داشته اید؟
  • چه نظری در مورد غار خربس دارید؟
لطفاً نظرات و تجربیات خود را در مورد این مقاله با ما و سایر علاقمندان در میان بگذارید؛ و از اینکه ما را تا پایان مقاله همراهی نمودید، سپاسگزاریم.
با امتیاز خود به این مقاله اعتبار دهید
دیدگاه های دریافتی (0)
اولین نفری باشید که دیدگاه خود را در رابطه با این مطلب بیان میکنید
دیدگاه خود را بنویسید