
کامل ترین راهنمای سفر به مشهد | معرفی بهترین هتل، رستوران و مراکز تفریحی
- تاریخچه شهر مشهد
- جمعیت شهر مشهد؛ عوامل موثر بر افزایش جمعیت شهر مشهد
- موقعیت جغرافیایی شهر مشهد
- سفر به مشهد
- بهترین زمان سفر به مشهد
- اطلاعات ضروری شهر مشهد
- مسیرهای رسیدن به شهر مشهد
- هتل های معروف شهر مشهد
- وسایل نقلیه عمومی شهر مشهد
- جاهای دیدنی مشهد
- جاذبه های تاریخی مشهد
- باغ نادری
- موزه باغ ملک آباد
- بقعه امام زاده یحیی
- پیر پالان دوز مشهد
- آرامگاه خواجه مراد
- آرامگاه یاسر و ناصر
- آرامگاه خواجه ربیع
- آرامگاه خواجه اباصلت
- سقاخانه اسماعیل طلا
- آرامگاه عطار نیشابوری
- آرامگاه خیام نیشابوری
- آرامگاه کمال الملک
- آرامگاه فردوسی
- گنبد خشتی
- گنبد هارونیه
- مدرسه عباسقلی خان
- مدرسه دو درب
- مدرسه پریزاد
- حصار کهن دژ تابران توس
- بقایای مسجد جامع تابران
- مقبره الشعرا توس
- باغ خونی مشهد
- مدرسه نواب یا صالحیه نواب
- رباط طرق
- میل اخنگان یا برج اخنگان
- سنگ نگاره شتر سنگ
- جاذبه های طبیعی شهر مشهد
- جاذبه های تاریخی مشهد
- سوغاتی های معروف مشهد
- هزینه های سفر به مشهد
در این مقاله شما را با شهر مشهد و اطلاعاتی در مورد سفر به مشهد و دیدنیهای آن آشنا خواهیم کرد. همچنین در ادامه بهترین هتلها، رستورانها، کافیشاپها، مناطق گردشگری و ... را برای شما عزیزان شرح خواهیم داد تا بتوانید از تمام ظرفیتهای گردشگری این شهر بهره ببرید.
تاریخچه شهر مشهد
شهر مشهد قبل از شهادت علی ابن موسی الرضا با نام شهر توس معروف بوده است و بعد از به خاک سپردن حضرت رضا (ع) در این شهر، نام مشهد در بسیاری از منابع تاریخی برای آن به ثبت رسیده است. در دوره صفویان بخاطر رسمی شدن مذهب تشیع، شهر مشهد بسیار اهمیت پیدا کرد. یکی از خون بارترین حملههایی که به شهر مشهد شده است به سال 936 هجری قمری مربوط است که خوانین شیبانی به مشهد حمله کرده و فاجعهای بزرگ را در مشهد رقم زدند. در زمان شاه عباس، شهر مشهد علاوه بر بعد مذهبی از نظر تجاری نیز گسترش یافت. در دوره افشاریان نیز مشهد مانند قبل جزء شهرهای مهم ایران بود.
کلمه مشهد به چه معناست؟
کلمه"مشهد" به معنی محل شهادت است که بعد از کشته شدن علی ابن موسی الرضا به دست خلیفه عباسی در سال 203 هجری قمری، ایشان در آرامگاه هارونی سناباد دفن شد و بعد از آن سناباد نوغان به نام مشهد الرضا معروف شد و در زمان شاه تهماسب صفوی بسیاری از مردم توس به مشهد کوچ کرده و نام مشهد به مرور ماندگار شد. به شهر مشهد "قبله هفتم" نیز میگویند.
جمعیت شهر مشهد؛ عوامل موثر بر افزایش جمعیت شهر مشهد
مشهد در اولین سرشماری رسمی ایران در سال 1335 حدو 242 هزار نفر جمعیت داشت که چهارمین شهر پرجمعیت ایران محسوب میشد. اما در حال حاضر با جمعیتی تقریبا 3 میلیون نفر بعد از تهران پرجمعیتترین شهر ایران محسوب میشود. جمعیت زیادی از مهاجران افغان بعد از حمله شوروی سابق به افغانستان و ظهور طالبان در آن کشور و حضور نیروهای آمریکایی و ناتو، به ایران و مخصوصا شهر مشهد مهاجرت کردند. یکی دیگر از دلایل افزایش جمعیت شهر مشهد مهاجرت اقوام بلوچ و کرد به مشهد نیز بوده است.
موقعیت جغرافیایی شهر مشهد
شهر مشهد در کنار رودخانه کشف رود و دشت مشهد بین کوههای هزار مسجد و بینالود واقع شده است. ارتفاع شهر مشهد بین 1150 و 950 متر از سطح دریا است که بخاطر همین مسأله دارای آب و هوای متغیر میباشد. اکثر مردم مشهد فارسی زبان هستند و با لهجههای متنوع شهر مشهد یا لهجه شهرهای اطراف مشهد صحبت میکنند. مشهد خاستگاه شاعران اصیل ایرانی مثل فردوسی و عطار و خیام است که توصیه ما در سفر به مشهد حتما به نیشابور هم سری بزنید. لهجه مشهدی شاخهای از فارسی دری است. شهر مشهد سال 1388 به عنوان پایتخت معنوی ایران انتخاب شد و در سال 2017 میلادی به عنوان پایتخت فرهنگ اسلامی انتخاب شد.
سفر به مشهد
شهر مشهد در شمال شرقی ایران بسیاری از گردشگران و زائران را به سوی خود جذب کرده است. یکی از دلایل سفر به مشهد وجود بارگاه مقدس رضوی است که سالانه بیش از 10 میلیون زائر را به سوی خود میکشاند. این مجموعه معنوی دارای صحنهای زیاد با معماری بسیار زیبا و ایرانی است. همچنین موزههای دیدنی آستان قدس رضوی و وجود کتابخانه بزرگ که به گنجینه هزار ساله معروف است نیز از جذابیتهای آن است. همه این عوامل گردشگران داخلی و خارجی را به سفر به مشهد ترغیب میکند.
بهترین زمان سفر به مشهد
شهر مشهد در هر فصلی از سال گردشگران و زائران را به خاطر وجود بارگاه مطهر رضوی به سوی خود جذب میکند. شهر مشهد دارای هتلها و هتل آپارتمانهای بسیاری است که با توجه به بودجه سفرمان میتوانیم از میان این اقامت گاهها لوکسترین یا ارزانترین را انتخاب کنیم. مشهد با مساحتی 328 کیلومتر مربعی دومین شهر بزرگ ایران است. شهر مشهد سالانه حدود 27 میلیون زائر دارد که بخاطر وجود بارگاه حضرت رضا (ع) سفر به مشهد را انتخاب میکنند.
سفر به مشهد در تابستان و زمستان
- فصل تابستان و ایام نوروز به دلیل تعطیلی مدارس و تعطیلات ادارات و سازمانها، بهترین زمان برای سفر به مشهد است. هوای مشهد در فصل تابستان گرم و خشک میباشد که حداکثر دمای مشهد 40 درجه سانتیگراد است. مشهد در فصل تابستان شلوغترین شهر ایران از نظر گردشگر است و ایرانیان برای سفر اولین گزینه را سفر به مشهد انتخاب میکنند. فصل پاییز نیز به خاطر خلوت و آرامشی که دارد برای بسیاری از مسافران محبوبیت خاص خود را دارد. سفر به مشهد در فصل پاییز از نظر هزینه مناسبتر خواهد بود. هوای مشهد در فصل پاییز سرد و خشک است.
- سفر به مشهد در فصل زمستان بسیار کمتر میشود اما در این فصل بیشتر اردوهای دانشجویی و دانشآموزی انجام میشود. دمای هوا در مشهد در فصل زمستان تا حدود 20 درجه زیر صفر هم میرسد. اما فصل بهار و چند روز مانده به ایام نوروز مشهد شلوغترین وضعیت مسافر را تجربه میکند و تا پایان تعطیلات نوروز ادامه دارد. آب و هوای مشهد در ایام نوروز معتدل است و با وجود شلوغی مسافرین، بخاطر آب و هوای دلچسب و معتدل، سفر خوبی خواهید داشت.
اطلاعات ضروری شهر مشهد
هنگام سفر به مشهد شاید بعضی از شماره تلفنها برای مسافرین ضروری باشد. شماره تلفنهای مشهد را از مرکز 118 از داخل مشهد و مرکز 33333333 از خارج از مشهد با گرفتن کد مشهد قبل از شماره میتوان دریافت کرد. ما در اینجا بعضی از شماره تلفنهای ضروری را عنوان میکنیم تا شاید برای مسافرین در سفر به مشهد به کار آید.
- کد شهر مشهد 051
- اطلاعات حرم مطهر 32258001
- شماره تلفن فرودگاه مشهد 33400001
- شماره تلفن راه آهن مشهد 32004740
- شماره تلفن ترمینال مشهد 3859091
مسیرهای رسیدن به شهر مشهد
شهر مشهد از نظر دسترسی به وسایل حمل و نقل عمومی بعد از تهران در رده دوم قرار دارد. وجود فرودگاه بینالمللی و خط راه آهن و پایانه مسافربری یکی از امنترین مسیرها برای سفر به مشهد است. در زیر به برخی از روشهای رسیدن به شهر مشهد اشاره میکنیم:
سفر هوایی به مشهد
اگر برای سفر به مشهد، سفر هوایی را انتخاب میکنید باید بدانید که مشهد دارای یک فرودگاه بینالمللی است که به تمام شهرهای ایران پرواز مستقیم دارد و همچنین به بسیاری از کشورهای دنیا که مسافران مسلمان برای زیارت و سیاحت سفر به مشهد را انتخاب میکنند و ما شاهد مسافران غیرایرانی زیادی هستیم. فرودگاه شهید هاشمی نژاد مشهد از نظر تعداد پرواز بعد از فرودگاههای تهران در رده بعدی قرار دارند و روزانه به تمام شهرهای ایران و چند کشور خارجی سفر مستقیم دارد.
سفر با قطار به مشهد
شاید هنگام سفر به مشهد از طریق راه آهن دانستن این نکات جالب باشد. مشهد یکایستگاه راه آهن دارد که میتوانید از اینایستگاه از سه پایانه به اکثر شهرهای ایران سفر ریلی داشته باشید. قطارهای مشهد به سایر شهرهای ایران شامل قطارهای اتوبوسی و کوپهای است که شامل قطارهای 5 ستاره تا قطارهای درجه سه میباشد که بنا به درخواست مسافران با هزینههای کم تا زیاد از 45 هزار تومان تا 300 هزار تومان میتوانید از این قطارها استفاده کنید. سفر به مشهد از طریق ریلی امنترین سفر میباشد.
سفر زمینی به مشهد
برای سفر به مشهد از طریق اتوبوس از پایانه مسافربری استفاده میکنید. پایانه اتوبوسرانی مشهد به تمام شهرهای ایران اتوبوسهای معمولی و VIP دارد. پایانه مسافربری مشهد در انتهای خیابان امام رضا واقع شده است که از طریق وبسایت، تلفنی و یا حضوری میتوانید بلیط تهیه کنید. جمعیت بسیار زیادی برای سفر به مشهد از سفر زمینی با اتوبوسهای بین شهری استفاده میکنند.
سفر به مشهد با وسیله شخصی
اگر از پایتخت ایران یعنی تهران به مشهد سفر میکنید 894 کیلومتر تا مشهد راه در پیش دارید. تمام مسیر تهران به مشهد بصورت آزادراه یک طرفه میباشد که جادههای امنی را برای سفر به مشهد تعبیه کردهاند. مسیرهای دیگر شهرهای ایران نیز بخش اعظمی از جادههای آنها بصورت آزادراه است. اگر با وسیله شخصی به مشهد سفر میکنید محدوده طرح ترافیک مشهد را نیز در نظر داشته باشید.
هتل های معروف شهر مشهد
- هتلهای لوکس (هتلها و هتل آپارتمانهای 5 ستاره): اگر سفر مشهد برای شما جزء سفرهای لوکس محسوب میشود، میتوانید از هتلهای پنج ستاره و چهار ستاره استفاده کنید. هتلهای لوکس و بسیار گران مشهد در حال حاضر بسیار متنوع و زیاد شده و همچنان رو به افزایش هستند. این هتلها با توجه با توجه به امکانات و خدماتی که ارائه میدهند از هر نفرشب 100 هزار تومان شروع و تا هر نفرشب 500 هزار تومان نیز ادامه دارد. قیمت خدمات و هتلهای لوکس مشهد با توجه به خدماتی که ارائه میدهند مثل خدمات VIP و CIP و خدماتی مثل صبحانه و نهار و شام در رستورانهای دیدنی و زیبا و همچنین خدمات مجموعه آبی هتل مثل استخر و سونا و... متفاوت خواهد بود.
هتلهای 5 ستاره مشهد
- هتل الماس و الماس نوین
- الماس 2
- هتلهای قصر و قصر طلایی
- هتل درویشی
- هتل روتانا
- هتل آرمان
- هتل بشری
هنگام سفر به مشهد برای استفاده از هتلهای لوکس و گران قیمت هم از طریق رزرو غیرحضوری اینترنتی و رزرو حضوری هنگام مراجعه مفید است. برای انتخاب هتل خود در سفر به مشهد از سایت بخش نظرسنجی مشتریان سابق میتوانید بهترین هتل مدنظر خود را انتخاب کنید.
- هتلهای متوسط (هتلها و هتل آپارتمانهای 3 و 2 ستاره): اگر سفر به مشهد برای شما هزینهای متوسط دارد میتوانید از هتلهایی با قیمتهای متوسط استفاده کنید. هتلهای متوسط دو و سه ستاره که خدمات آنها نسبت به هتلهای لوکس کمتر و در سطح پایینتری است، برای قشر متوسط جامعه مناسب خواهد بود. قیمت هر نفرشب در این نوع هتلها از 80 هزار تومان شروع میشود و تا شبی 150 هزار تومان ادامه دارد. خدمات هتلها ممکن است به صورت فولبرد (صبحانه و نهار و شام) یا بصورت اقامت همراه با صبحانه باشد. بسته به نوع رزرو مهمان و خدمات هتل قیمتها متنوع خواهد بود. هتلهای سطح متوسط دو نوع منو برای صبحانه نهار شام خود دارند که با عنوان منوی انتخابی و منوی آزاد یا منوی باز معروف است. منوی انتخابی به این صورت است که شما برای هر وعده از بین چند نوع غذا که هتل در اختیار شما میگذارد تنها یک مدل غذا میتوانید انتخاب کنید و منوی باز یا منوی بوفه به صورت بوفه با انواع غذا و دسر و میوه جات است.
- هتلهای ارزان (هتلها و هتل آپارتمانهای 2 و 1 ستاره، خانه مسافر، مهمانپذیر): در سفر به مشهد چنانچه به دنبال کمترین هزینه هستید از هتلهای درجه سه استفاده کنید. این نوع هتلها و اقامت مناسب برای همه افراد جامعه به ویژه اردوهای زیارتی و گروهی است. این نوع اقامت گاها بیشتر برای خدمات رفاهی پایه، ساخته شدهاند تا هر کسی حتی با سطح درآمدی پایین بتواند از این خدمات استفاده کند. در سفر به مشهد برای استفاده از این نوع هتلها نیز هم بصورت اینترنتی میتوانید هماهنگ کنید و هم به صورت حضوری. این هتلها نیز اگر به صورت فولبرد باشد از منوی انتخابی با چند نوع غذای محدود استفاده میکنند.
اقامت رایگان در مشهد
در پارکهای مشهد اجازه نصب چادر مسافرتی و اتراق و اقامت وجود ندارد. اما با توجه به نیاز بسیاری از مسافرین که با وسیله شخصی به مشهد سفر میکنند، مسئولین شهر مشهد چند پارک جنگلی را در مشهد برای ایجاد کمپ و چادر مسافرتی در نظر گرفتهاند. کمپ طرق و کمپ غدیر در نزدیکی پلیس راه مشهد و کمپ باباقدرت در بلوار فرودگاه مشهد آماده پذیرایی از مسافرین مشهد میباشد. این اقامتگاهها دارای چادر مسافرتی و امکانات حداقلی مثل سرویس بهداشتی میباشد. برای سفر به مشهد در این شرایط از آدرس دقیق این اقامتگاهها آگاه شوید.
وسایل نقلیه عمومی شهر مشهد
یکی از مهمترین مسائل در کلان شهرها مثل مشهد وضعیت حمل و نقل عمومی است که مسافرین و زائرین و مجاورین مشهد برای رفت و آمد خود استفاده میکنند. در مشهد وسایل حمل و نقل عمومی مثل مترو و اتوبوسهای شهری و تندرو و همچنین تاکسیها برای تردد داخل شهری وجود دارد. هنگام سفر به مشهد در هتلها و مراکز اقامتی راهنمایی جهت مسیرهای مترو و اتوبس به مسافرین ارائه میشود.
متروی مشهد دارای دو خط فعال است که یک خط آن از شرق به غرب مشهد یعنی از فرودگاه بینالمللی شهید هاشمی نژاد مشهد تا پارک جنگلی وکیل آباد ادامه دارد و خط دوی مشهد نیز از بلوار طبرسی تا ایستگاه کاوه را طی میکند. خط 2 متروی مشهد درایستگاه راه آهن و میدان شهدا و پارک کوه سنگی ایستگاه دارد و برای دسترسی مسافرین به این مناطق مناسب است. ساعت کار قطار شهری مشهد از 6 صبح تا ساعت 10: 30 شب ادامه دارد. خیلی از مسافران و ساکنان مشهد از دو خط متروی مشهد برای سفرهای درون شهری استفاده میکنند.
جاهای دیدنی مشهد
شهر مشهد شهری مذهبی و یک کلان شهر تمام عیار است که یکی از مهمترین شهرهای گردشگری ایران محسوب می شود. مشهد برای ما ایرانی ها شهر زیارت و تفریح است. شهر مشهد علاوه بر جاذبه های مذهبی برای گردشگران داخلی و خارجی، دارای رستوران های معروف است که معمولا مسافران هنگام سفر به مشهد از این ویژگی شهر مشهد باخبر هستند.
جاذبه های تاریخی مشهد
هنگام سفر به مشهد، مهمترین جاذبه تاریخی شهر مشهد، بارگاه مطهر رضوی است که از نظر مساحت بزرگترین مرکز زیارتی و مسجد ایران است. دیدنیهای دیگر مشهد در شهر تاریخی توس و سناباد قدیم آثار تاریخی زیادی مانده که در حال بازسازی میباشد. چهارطاقی بازه هور از بناهای بسیار قدیمی شهر مشهد است که در قرن سوم میلادی ساخته شده است. اما توصیه ما برای شما در سفر به مشهد دانستن اطلاعات کامل برای استفاده از تمام نقاط دیدنی و گردشگری مشهد چه زیارتی و چه سیاحتی است.
باغ نادری
آرامگاه نادرشاه افشار در چهارراه شهدا واقع شده است که مربوط به دوره افشاریه است و مقبره نادرشاه و اسلحههای دورههای مختلف دوران نادرشاه در آن وجود دارد. مجموعه باغ نادری مشهد شامل موزه ادوات جنگی و اسلحههای دوران نادرشاه افشار نیز میباشد. بخاطر نزدیکی آرامگاه نادرشاه افشار به حرم مطهر رضوی، بسیاری از زائران از این مجموعه بازدید میکنند. هنگام سفر به مشهد حتماً از این محل دیدن نمایید.
موزه باغ ملک آباد
باغ ملک آباد در سال 1354 در دوره پهلوی ساخته شده است. وسعت باغ ملک آباد 2937700 متر مربع است. این باغ یکی از باغهای معروف آستان قدس رضوی میباشد که در زمان استانداری پاکروان بعد از تصرف روستای ملک آباد از تقی ملک التجار ساخته شد و در سال 1387 یک کاخ در ضلع جنوبی آن ساخته شده است. باغ ملک آباد دارای فضای گلخانهای و قنات و چند حلقه چاه است. این باغ اقامتگاه شاه بوده است. موزه ملک آباد دارای آثار واشیای نفیس و قیمتی است. تابلوها و فرشهای قیمتی و ظروف ماندگار و یادگاری در این موزه دیده میشود. بازدید از این موزه رایگان میباشد. هنگام سفر به مشهد حتماً از باغ ملک آباد دیدن نمایید.
بقعه امام زاده یحیی
آرامگاه امامزاده یحیی در روستای میامی در فاصله 50 کیلومتری مشهد قرار گرفته است. امامزاده یحیی از نوادگان امام زین العابدین است. در مجاورت امامزاده یحیی امکانات اقامتی و اسکان مسافرین وجود دارد. چشمه آب معدنی در دامنه کوه جریان دارد که آنجا را تبدیل به مکانی زیارتی و سیاحتی کرده است.
پیر پالان دوز مشهد
شیخ محمد عارف عباسی که به پیر پالان دوز معروف است از عرفای سلسله ذهبیه در نیمه دوم قرن 10 هجری قمری در روستای کارند مشهد متولد شد. پیر پالان دوز معاصر شیخ بهایی بوده است. پیر پالان دوز در خطاطی و کیمیاگری تبحر خاصی داشته است. شیخ محمد عارف از راه پالان دوزی تزرق میکرد. پیر پالان دوز با وجود داشتن موقعیت و عدم نیاز به این حرفه، امام به این حرفه ادامه داد.
شیخ بهایی روزی در بازار پیر پالان دوز را دید و از روی ترحم دست محمد عارف را گرفت و بلافاصله از غیب دست پیرمرد پالان دوز پر از سکههای اشرفی شد. پیرپالان دوز از این کار ناراحت شده و فریاد زد این سکهها را بردار به درد من نمیخورد و از شیخ بهایی خواست که سکهها را غیب کند و رو به شیخ بهایی گفت \"دلت را کیمیا کن! \". پیر پالان دوز در سال 985 هجری قمری وفات یافت و در کنار حرم رضوی به خاک سپرده شد. هنگام سفر به مشهد و رفتن به حرم مطهر رضوی حتماً از آرامگاه پیر پالان دوز دیدن نمایید.
آرامگاه خواجه مراد
هرثمه بن عین مشهور به خواجه مراد یکی از یاران حضرت رضا بوده است که آرامگاه وی در 14 کیلومتری جنوب شرقی مشهد در جاده فریمان و در بلندی رشته کوه بینالود است. مقبره خواجه مراد در نزدیکی مقبره خواجه اباصلت واقع شده است. این بنا اکنون توسط اداره اوقاف و امور خیریه خراسان نگهداری و اداره میشود.
آرامگاه یاسر و ناصر
یاسر و ناصر از فرزندان موسی بن جعفر میباشند که آرامگاه آنها در جاده طرقبه در روستای گلستان واقع شده است. مساحت این آرامگاه هزار متر ربع است که در سال 1392 اجرا شده است. این بنا سالانه زائران زیادی را به خود جذب میکند. هنگام سفر به مشهد حتماً از این آرامگاه دیدن نمایید.
آرامگاه خواجه ربیع
مقبره خواجه ربیع مربوط به دوره صفوی است که در مشهد واقع است. مقبره خواجه ربیع در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. این مقبره به توصیه شیخ بهایی در زمان شاه عباس صفوی ساخته شده است. خواجه ربیع در اصل ربیع بن خثیم نام داشته که از طایفه بنی اسد و ساکن کوفه بودهاند. خواجه ربیع از یاران علی ابن ابی طالب بوده است که از خویشان معاویه بن ابوسفیان نیز بوده است.
در سالهای پایانی خلافت حضرت علی و ایجاد اختلاف با معاویه، برای دوری از نزاع بین این دو طرف به ایران و خراسان عزیمت میکند. در سالهای پایانی عمر خود سکن نوغان بوده است. بقعه خواجه ربیع دارای کاشیهای الوان در نمای خارجی و نقاشیهای طلایی رنگ دیواره داخلی است. دو کتیبه به خط علیرضا عباسی خوشنویس بزرگ عهد صفوی در این مقبره قرار دارد.
آرامگاه خواجه اباصلت
آرامگاه خواجه اباصلت هروی در فاصله 12 کیلومتری مشهد واقع شده است. در تاریخ اسلام خواجه اباصلب گاهی غلام و گاهی برده و گاهی محدث و متکلم و راوی و دانشمند مینامند. اما اکثرا او را خادم و محرم حضرت رضا معرفی میکنند. خواجه اباصلت در سال 236 قمری وفات یافته است. مقبره خواجه اباصلت به همت کربلایی محمدعلی درویش با کمکهای مردمی تجدید بنا شده است.
سقاخانه اسماعیل طلا
اسماعیل طلایی نام سقاخانهای در صحن انقلاب حرم حضرت رضا است. این سقاخانه توسط سردار اسماعیل خان سنگسری از مردم مهدیشهر ساخته شده است که گفته میشود هزینه ساخت این سقاخانه از طلاهایی که فتحعلی شاه به پاس نجات جانش به او هدیه کرده است تأمین شده است. سقف این سقاخانه از طلا و دیواره و بدنه آن از سنگ مرمر میباشد.
آب این سقاخانه از طریق چشمه گیلاس در فاصله 48 کیلومتری مشهد تأمین میشده است امام در سال 1390 با نصب شیرهای اتومات آب که دارای چشم الکترونیکی است ظروف قدیمی آب خوری جمعآوری شد. هنگام سفر به مشهد و رفتن به حرم امام رضا حتما از این سقاخانه استفاده خواهید کرد.
آرامگاه عطار نیشابوری
آرامگاه فعلی عطار نیشابوری بنایی است تاریخی که در دوره تیموری توسطامیرعلیشیر نوایی ساخته شده است. فرید الدین عطار نیشابوری شاعر و عارف نامی ایران در سال 540 هجری قمری متولد شد و در سال 618 وفات یافت. آرامگاه وی در نیشابور درای هشت ضعلی و گنبدی کاشی کاری شده است که دارای چهار ورودی است. عطار در نیشابور دکان عطاری داشته است که در حمله مغول به نیشابور کشته میشود. عطار یکی از بهترین شاعران ایران است که در زمینه عرفان شعرهای بسیار زیبایی دارد. از آثار عطار میتوان به تذکره الاولیا و منطق الطیر اشاره کرد. هنگام سفر به مشهد حتماً از نیشابور نیز دیدن کنید.
آرامگاه خیام نیشابوری
آرامگاه خیام نیشابوری از معروفترین مکانهای گردشگری نیشابور است که طراحی آن توسط هوشنگ سیخون در سال 1341 انجام شده است. طرح آرامگاه خیام نیشابوری برگرفته از زندگی و اندیشههای اوست که سه ستون اصلی زندگی و شخصیت او را که "ریاضی دان" و "اخترشناس" و "شاعر" است را در برمیگیرد. هنگام سفر به مشهد و نیشابور قطعا به دیدن خیام نیز خواهید رفت.
آرامگاه کمال الملک
آرامگاه کمال الملک در شهر نیشابور در نزدیکی آرامگاه عطار نیشابوری در محله شادیاخ نیشابوری است. طراح بنای این آرامگاه هوشنگ سیحون است که در سال 1343 با حضور فرح پهلوی رونمایی شد. این بنا از دو مدول مربعی تشکیل شده است. تزئینات استفاده شده در آرامگاه کمال الملک از کاشی معرق است که نقوش آن ها بسیار هنرمندانه است. نقش برجسته ای از استاد کمال الملک توسط شاگرد ایشان استاد ابوالحسن صدیقی سنگ کاری شده است. در سفر به مشهد به نیشابور، شهر فرهنگ و هنر نیز سری بزنید.
آرامگاه فردوسی
آرامگاه فردوسی بعد از حرم رضوی پربازدیدترین جای دیدنی مشهد است که باید 20 کیلومتر به سمت شهر قوچان در بزرگراه آسیایی به سمت آرامگاه فردوسی برویم. این آرامگاه بارها ساخته و ویران شده است. طرح فعلی بنای آرامگاه فردوسی به دست هوشنگ سیحون و طرح کریم طاهرزاده بهزاد طراحی و بازسازی شده است. یکی از جاهایی که هنگام سفر به مشهد حتما باید دیدن نمایید.
گنبد خشتی
این گنبد که در مشهد واقع است مربوط به دوران صفوی است که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. گنبد خشتی که مقبره امامزاده سیدمحمد از نوادگان موسی بن جعفر است در ابتدای خیابان طبرسی در مجاورت کوچه سیاه آب واقع است. گنبد خشتی مدفنامیرسلطان غیاث الدین محمد بن امر طاهر الموسی میباشد که با هفده واسطه نسبش به حضرت رضا میرسد. این گنبد همانطور که از نامش پیداست خشتی است و معماری آن به دو بخش به هم پیوسته تقسیم میشود. شامل فضای زیر گنبد که چهار شاه نشین و هشتی ورودی دارد. این بنا در دوره تیموری انجام شده و در دوره صفوی و قاجار تزئین شده است.
گنبد هارونیه
بنای تاریخی هارونیه در شهر توس و در نزدیکی آرامگاه فردوسی واقع شده است. این بنا مقبره یا خانقاهی است که در قرن 8 هجری بر روی بناهای کهن شهر تابران ساخته شده است. در این بنا سنگ سیاهی که یادگاری امام محمد غزالی است وجود دارد. گنبد هارون در دهستان طوس شهرستان مشهد قرار دارد که در سال 1310 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
مدرسه عباسقلی خان
مدرسه علمیه عباسقلی خان شاملو در شده 11 هجری قمری به دستور شاه سلیمان صفوی توسط عباسقلی خان بیگلربیگی ساخته شد. این مدرسه در خیابان نواب صفوی مشهد واقع است که در فهرست آثار ملی ثبت شده است. بنای مدرسه عباسقلی خان در دو طبقه و چهار ایوان به سبک معماری صفویه ساخته شده است که دارای 100 حجره است. این بنا با آجر ساخته شده و دارای کاشی کاریها و مقرنس کاری در سر در ایوانها و رواقها و حجرهها است.
مدرسه دو درب
مدرسه دو درب یا مدرسه یوسفیه یکی از مدارس علمیه و بناهای تاریخی مشهد در عصر تیموری است که به خاطر دو در ورودی به این نام مشهور بوده که هم اکنون در مجموعه اماکن حرم مطهر رضوی واقع شده است. این مدرسه در زمان سلطنت میرزا شاهرخ تیموری ساخته شده است. طرح اولیه آن در حاشیه معروف ترین بازار مشهد به نام بازار زنجیر بوده است. هم اکنون مدرسه دو درب در شبستان داخلی حرم و روبروی مدرسه پریزاد و مسجد گوهرشاد قرار گرفته است.
مدرسه پریزاد
مدرسه پریزاد را ندیمه گوهرشاد برای طلبه علوم دینی وقف کرده است. این مدرسه در سال 823 هجری قمری تکمیل شده است. این مدرسه در کنار دارالسیاده رضوی و مسجد گوهرشاد واقع است. قبل از توسعه حرم رضوی این مدرسه در نزدیکی بازار قدیمی مشهد قرار داشته است.
حصار کهن دژ تابران توس
این حصار در نزدیکی مشهد قرار دارد که دارای 9 دروازه و 106 برج است. امروز فقط 4 دروازه آن باقی مانده است. دژ تابران در اطراف شهر توس یعنی تابران قدیم واقع شده است که از شهر مشهد 24 کیلومتر فاصله دارد.
بقایای مسجد جامع تابران
در کاوشهای باستانشناسی در نزدیکی بنای هارونیه بقایای یکی از قدیمیترین مساجد ایران کشف شده که به سبک شبتانی ستون دار ساخته شده است. این اثر متعلق به قرن 5 هجری قمری بوده که بانی آن خواجه نظام الملک توسی بوده است. این بنا به صورت موزه باستانشناسی تبدیل شده است که بازدیدکنندگان زیادی را به خود جذب میکند.
مقبره الشعرا توس
این آرامگاه به شاعران خراسان تعلق دارد. در زمینی به مساحت 2 هزار متر مربع واقع شده است که استوانهای مرمرین به صورت نمادین مزین به اشعار فارسی دارد که در میدان ورودی آرامگاه فردوسی واقع شده است.
باغ خونی مشهد
مجموعه باغ خونی مشهد که متعلق به دوره قاجار است در خیابان عنصری مشهد واقع شده که جزء آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ در زمینی به مساحت 5/5 هکتار ساخته شده که بخاطر چشمهای که در میان باغ وجود دارد به باغ خونی معروف شده است. سه عمارت در باغ خونی ساخته شده که دو ساختمان آن تخریب شده است. بنای باغ خونی در سال 1330 میلادی مرکز حمله به مسجد گوهرشاد بوده است.
باغ خونی هم اکنون در ضلع شرقی فلکه آب مشهد واقع شده است. باغی که امروز در حال نابودی است یکی از باغات صدساله مشهد میباشد. مالک باغ خونی مشهد شخصی به نام مهدی تاجر قندهاری بوده است. این باغ مدتی کنسولگری روسیه بوده است که در سال 1369 روسها با فروپاشی کمونیسم این باغ را برای همیشه ترک کردند.
مدرسه نواب یا صالحیه نواب
این بنا مربوط به دوره صفوی است که در خیابان علیا یا بالاخیابان یاهمان خیابان شیرازی امروز واقع شده است که در سال 1357 ثبت آثار ملی ایران شد. بنای مدرسه نواب به همت ابوصالح رضوی در زمان سلطنت سلیمان صفوی در سال 1086 هجری قوی بنا شد. مدرسه نواب دارای سه طبقه است که 75 حجره دارد و دارای کاشی کاریهای بسیار زیبا و الوان است. درحال حاضر مدرسه نواب حوزه علمیه تخصصی است که طلاب در سطح دو و سه رشتههای فقه و اصول و فلسفه و کلام و همچنین ادبیات عرب و فقه قضا در آن تحصیل علوم دینی میکنند.
رباط طرق
رباط طرق مشهد مربوط به دوره صفوی است که در سال 1363 ثبت آثار ملی ایران شد. رباط طرق دارای دو کاروانسرا است که به دوره صفوی و قاجار تعلق دارد و به عنوان آخرین منزل مشهد هنگام وداع یا هنگام استقبال استفاده میشده است. رباط طرق در ابتدای جاده مشهد واقع شده است.
میل اخنگان یا برج اخنگان
بنایی آجری که در 22 کیلومتری مشهد در روستای اخنگان در کنار جاده توس به پاژ واقع شده است. طرح معماری این بنا به دوره تیموری و قرن نهم هجری قمری میرسد. بر اساس روایات کهن نبردی خونین بین والیان و حاکمان قبلی خراسان و سلطان محمود غزنوی در این مکان اتفاق افتاده است. بنای میل اخنگان دارای ارتفاع 17 متر است که روی سکوی مدوری با هشت نیم ضلعی قرار گرفته است. رأس بنا گنبدی است از نوع مخروطی که دارای کاشی کاریهای لاجوردی و فیروزهای است. گویا بنای میل اخنگان محل دفن گوهرتاج خواهر گوهرشاد همسر شاهرخ تیموری است.
سنگ نگاره شتر سنگ
به دوران پیش از تاریخ ایران باستان بر میگردد که در 800 متری جاده مشهد شاندیز و بخش طرقبه یا روستای دهنوی واقع شده است. سنگ نگاره شترسنگ در سال 1380 ثبت آثار ملی ایران شد. نوع سنگها و رنگ آنها که بصورت قهوهای تیره است و نقوش حکاکی شده بر بومها دارای جذابیت خاص خود است. بر روی این سنگنگاری باستانی نقشهای انسان و حیوانات مثل بزکوهی یا انسانهای شیرسوار یا نمادهای دیگر وجود دارد.
جاذبه های طبیعی شهر مشهد
ییلاقات طرقبه و شاندیز، زشک، روستای پلکانی کنگ، نغندر و جاغرق، پارک کوهستانی چالیدره، باغ جنگلی وکیل آباد، باغ وحش وکیل آباد، آبشار ارتکند و پارک جنگلی نه دره، پارک کوهسنگی و آبشار قره سو از جاذبههای طبیعی شهر مشهد بوده که هرساله تعداد زیادی گردشگر را به خود جذب میکند و باعث رونق گردشگری در این مناطق میشود.
بند گلستان
بند گلستان در 8 کیلومتری غرب مشهد و جاده طرقبه واقع شده است که بر روی رودخانه گلستان قرار دارد. عمر این بند حدود 500 سال است که جزو مناطق دیدنی و گردشگری مشهد به حساب میآید. بند گلستان از پیوند سه شاخه مایان و دهبار و جاغرق در روستای حصار به وجود آمده است که آبهای سطحی به وسعت 300 کیلومتر مربع را جمع آوری میکند.
بند طرق
بند طرق در 25 کیلومتری مشهد واقع بوده که بر روی رودخانه طرق واقع شده است. سازه بند طرق از آجر و ساروج است که در زمانی تیموری به دستور امیرعلیشیر نوایی ساخته شد. عمر بند طرق حدود 500 سال بوده که از لحاظ سدسازی موقعیت بند طرق بسیاری مناسب است. امروزه بند طرق به یکی از مراکز گردشگری مشهد تبدیل شده است.
بند فریمان
سد فریمان در شهرستان فریمان واقع شده است که با شهر مشهد حدود 70 کیلومتر فاصله دارد. زمان ساخت بند فریمان به دوره ایلخانی یا تیموری مربوط است. در دوره قاجار بند فریمان به صورت اساسی تعمیر شده است. فضای جنگلی و طبیعی اطراف سد فریمان و دریاچه اطراف آن، سد فریمان را به منطقه گردشگری و دیدنی تبدیل کرده است که در ایام تعطیل مورد توجه مشهدیها و فریمانیها قرار گرفته است.
رباط شرف
کاروانسرایی در نزدیکی سرخس است که به شیوه رازی ساخته شده و معمار آن استاد محمد طرائقی سرخسی است. رباط شرف توسط شرف الدین ابوطاهرین سعدالدین عل القمی که مدتی حکومت مرو و صدارت سلطان سنجر را به عهده داشت ساخته است. بنای رباط شرف در جاده قدیم نیشابور-سرخس قرار دارد. رباط شرف دارای دو صحن و چهار ایوان به شکل صلیب یا چلیپا و یک شبستان است. رباط شرف چند مسجد و محراب دارد که کتیبههای گلی و گچی تزئین شده نیز دارد.
چشمه گیلاس
یکی از چشمههای تاریخ خراسان چشمه گیلاس است که در طول سال دارای آب است. چشمه گیلاس در 50 کیلومتری شمال غرب مشهد واقع شده است که در مجاورت روستای چشمه گیلاس است. این چشمه با شهر چناران 25 کیلومتر فاصله دارد. عمق چشمه گیلاس که چشمهای آهکی است حدود 4-5 متر است که درجه سختی آب این چشمه نسبت به چشمههای دیگر بیشتر است.
این چشمه زیبا یکی از جاذبههای گردشگری طبیعی خراسان است که توجه مشهدیها و مسافران دیگر شهرها را به خود جلب کرده است. در دوره تیموریان، امیرعلیشیر نوایی، آب چشمه گیلاس را تا شهر مشهد جاری نمود به طوری که آب چشمه گیلاس تا صحن عتیق رضوی عبور میکرد. در سال 1016 تا 1023 هجری قمری شاه عباس این کار را تکمیل کرد. گلسب نام دیگر چشمه گیلاس است که این نام بر اساس داستانی در زمان یزدگرد ساسانی گذاشته شده است.
چشمه آبگرم شاهان گرماب
چشمه آب گرم شاهان در 130 کیلومتری مشهد در اطراف سفیدسنگ در نزدیک قلندراباد فریمان است. شاهان گرماب در منطقهای کوهستانی واقع شده است که از آن استفادههای درمانی میشود. آبگرم شاهان گرماب دارای آبی با حرارت 48 درجه سانتیگراد است که بخاطر نزدیکی به شهر مشهد توریستهای زیادی را به خود جذب کرده است.
چشمه گراب مشهد
چشمه گراب یا گوراب در 45 کیلومتری شهر مشهد واقع شده است. برای رفتن به چشمه گوراب باید از مسیر جاده قدیم نیشابور و یک کیلومتری عوارضی مشهد ملک آباد استفاده کرد. چشمه گوراب چندین چشمه دارد که در فاصلههای حدود 500 متری از هم قرار گرفته است. این چشمهها بر روی دهانههای مخروطی واقع شده است که روزنههای کوچکی دارد. چشمه گوراب دارای تپههای مخروطی شکل است که ارتفاع آنها حدود 30 متر میباشد.
این چشمهها آب معدنی با خواص درمانی فراوانی دارند. وجود املاح کلر و سولفات در آب چشمهها خاصیت آنها را کامل کرده است. مردم محلی از آب چشمههای گوراب به عنوان التیام دهنده زخمهای سطحی استفاده میکنند و عموماا مصرف خوراکی ندارد. در این منطقه قلههای زیبایی مثل قلههای آتش فشانی وجوئد دارد که آب گرم آنها نیز استفاده میشود.
چشمه سبز
دریاچه چشمه سبز مشهد یکی از جاذبههای استان خراسان رضوی است که در 20 کیلومتری روستای گلمکان و 50 کیلومتری شهر مشهد واقع شده است. ارتفاع این دریاچه حدود 2500 متر از سطح دریا است که که 15 هکتار مساحت دارد و برای آبیاری باغها و زمینهای کشاورزی اطراف استفاده میشود. مردم این منطقه به آن چشمه سوز نیز میگویند. در شاهنامه از آن به عنوان چشمه سو نیز نام برده شده است.
چشمه سبز از قدیم الایام برای زرتشتیان قداست داشته است و گفته میشود که یزدگرد اول ساسانی به منظور شفا گرفتن از چشمه سبز استفاده میکرده است. از قدیمیترین کتابهایی که به چشمه سبز اشاره کرده است کتاب نزهه القلوب حمدالله مستوفی است. این دریاچه برای ماهیگیری نیز کاربرد دارد. در منطقه چشه سبز گیاهان دارویی زیادی مثل بادام کوهی و خارشتر، زیره و کاسنی و بابونه میروید. چشمه سبز یا چشمه سوز زیستگاه جانورانی مثل بزکوهی و گراز و آهو و عقاب و کبک میباشد.
چشمه هفت حوض
یکی از مناطق دیدنی مشهد بوستان هفت حوض است که در منطقه سیدی مشهد و سه کیلومتری جاده خلج واقع شده است. نام این پارک به خاطر حوضچههای طبیعی هفت حوض بوده است که در گذشته دور با ریزش آب از ارتفاع و کانی ایجاد شده این منطقه را به منطقهای گردشگری تبدیل کرده است. آب از حوضچه اول به حوضچههای بعدی و در نهایت به حوض آخر میرسد. فاصله حوشجهها از اول تا آخر 1690 متر میباشد که هزاران سال آب در آنها جریان داشته است. برای دیدن این منطقه ساعتهای روشن شبانه روز را انتخاب کنید.
سوغاتی های معروف مشهد
معروفترین سوغاتی شهر مشهد و شهرهای خراسان بزرگ، زعفران است که شهره جهان است. سوغاتیهای دیگر مشهد نبات و زرشک و خشکبار است. همچنین مهر و سجاده و انگشتر عقیق و فیروزه و عطر مشهدی که برای سوغاتی بسیار مورد توجه است. مراکز خرید سوغاتی در مشهد معمولا مغازههای اطراف حرم هستند. اما در کل شهر و مراکز تجاری مشهد میتوانید برای خرید سوغاتی اقدام کنید. مراکز خرید الماس شرق و وصال و مجتمعهای تجاری خیام و همچنین مغازههای طرقبه و مناطق دیگر شهر برای خرید سوغاتی توسط مسافران استفاده میشود.
سوغاتی شهر مشهد را فقط از فروشگاههای معتبر سطح شهر یا از مغازههایی که داخل لابی هتلها بخرید تا بهترین برندهای سوغاتی زرشگ و زعفران مرغوب را بتوانید خریداری کنید. برای خرید سوغاتی از ساکنان مشهد نیز میتوانید نظرخواهی کنید و در خرید سوغاتی کمک بخواهید. هنگام سفر به مشهد سوغاتی یکی از ضروریترین هزینههای سفر میباشد.
صنایع دستی مشهد
از صنایع دستی مشهد که در روستاهای اطراف مشهد ساخته میشود و معمولاً در همان مناطق عرضه میشود پوستین دوزی و قالی بافی، گلیم بافی، هرکاره تراشی، آینه کاری، ارغوان بافی و تابلوهای نقره و فیروزه است که برای گردشگران عرضه میشود. محصولات صنایع دستی مشهد در مراکز گردشگری طرقبه و شاندیز به صورت گستردهای به فروش میرسد. در مرکز شهر نیز فروشگاههایی برای فروش صنایع دستی وجود دارد.
هزینه های سفر به مشهد
هزینه خورد و خوراک: در سفر به مشهد هزینههای خورد و خوراک شما شاید جزء مهمی از سفر شما باشد. رستورانهای مشهد که اغلب درییلاقات طرقبه و شاندیز واقع شدهاند. انتخاب بهترین رستورانها در سفر به مشهد کار سختی است. برای رفتن به رستورانهای خوب مشهد از مشهدیها جویا شوید. رستورانهای معروف مشهد مثل رستوران پسران کریم و... در مشهد مشتریان همیشگی و خاص خود را دارند.
هزینه اقامت
در سفر به مشهد اگر بخواهید در نزدیکی حرم مطهر اسکان داشته باشید گزینههای زیادی برای انتخاب دارید مثل هتل و هتل آپارتمان و حتی اتاق و حسینیه که هزینه اقامت آنها بسته به شرایط و موقعیت اقامتگاه از قیمتهای پایین تا قیمتهای بالاتر و زیادتر میتوانید انتخاب کنید. هزینههای اقامتگاه گاهی شامل هزینه خورد و خوراک هم میشود. بعضی هتلها اقامت همراه با صبحانه ارائه میکنند و گاهی به صورت فولبرد یا هافبرد ارائه میشود.
هزینه سوغاتی
سفر به مشهد همیشه همراه با خرید سوغاتی است. برای خرید سوغاتی معمولا اطراف حرم مناسب است. در سفر به مشهد، سوغاتی جزء جدانشدنی است. برای خرید زعفران و زرشک از فروشگاههای معتبر شهر حتما با ساکنین مشهد مشورت کنید تا بهترین مراکز خرید این نوع سوغاتیها را به شما معرفی کنند و از خرید جنسهای نامرغوب خلاص شوید.
این مقاله راهنمای شما برای سفر به مشهد بود. امیدواریم که در معرفی شهر مشهد به مسافران و زائرین عزیز کافی باشد و سفر خوبی را بتوانید با این دید کلی نسبت به مشهد داشته باشید. اگر قبلا سفر به مشهد نیز داشتهاید خوشحال میشویم که نظرات و دیدگاههای خودتان و همچنین کمبودهای سفر به مشهد را برای ما در پایین این مقاله درج نمایید تا در رفع آن کوشا باشیم.
- مناسبت ترین هتل های مشهد از نظر شما کدام ها هستند؟
- بهترین رستوران مشهد از نظر شما کدام است؟
- بهترین کافی شاپ مشهد کدام است؟